2 Απρ 2021

Το παράδειγμα της Όσιας Μαρίας Αιγυπτίας...


Το παράδειγμα της όσιας Μαρίας Αιγυπτίας, μας φανερώνει ότι στην πορεία προς την συνάντηση με τον Αναστημένο Χριστό, τα πάθη δεν εξαφανίζονται αλλά μεταμορφώνονται. Δηλαδή σκοπός δεν είναι να αλλάξω αυτό που είμαι, την φύση μου, αλλά την βούληση και ελευθερία μου.

Κάθε πάθος μας κρύβει μια ωραία πτυχή και δυνατότητα του εαυτού μας. Είναι η σκιά από ένα φως που ζει μέσα μας. Ζούμε στο σκοτάδι του φωτός μας. Ας το σκεφτούμε λιγάκι. Το πάθος που σε ταλαιπωρεί στην πραγματικότητα είναι το χάρισμα σου. Κάθε σκιά σου είναι μια δυνατότητα σου. Το πάθος είναι υποκατάστατο μιας πραγματικής σου ανάγκης που δεν έχει βρει τον τρόπο να καλυφθεί με πληρότητα και πνευματική υγεία. 


Διαβάζοντας τον βίο της Όσιας Μαρίας, αντιλαμβάνεται κανείς ότι πρόκειται για μια έντονα ερωτική ύπαρξη. Όμως αυτήν την ερωτική φύση της, την δαπανά με λάθος τρόπο και σε λάθος χώρο. 


Όταν μετανοεί τι συμβαίνει; Παύει να είναι ερωτικός άνθρωπος; Όχι βέβαια. Απλά στρέφει αλλού, σε άλλο αντικείμενο, σε άλλο πρόσωπο την πλούσια ερωτικής της ενέργεια. Πλέον το αντικείμενο του πόθου της, το πάθος της ύπαρξης της, γίνεται ο Χριστός. Όλη η αγαπητική και ερωτική της δύναμη ξεσπά ως δίψα και πείνα κοινωνίας με τον Θεό. Οπότε το ζητούμενο δεν είναι να αρνηθώ αυτό που είμαι, να κρύψω κάτω από το χαλί των ενοχών και της απώθησης την πραγματικότητα μου, αλλά να την στρέψω ολάκερη στον Θεό, όχι να την καταστρέψω αλλά να τη μεταμορφώσω, μεταλάξω και μεταπλάσω. Κι αυτό σαφέστατα δεν θα γίνει μόνο απο τις δικές μου δυνάμεις. Οπότε δεν χωράει απελπισία αφού δεν σώζομαι από τα κατορθώματα μου, αλλά από το έλεος και την Αγάπη Του.

 

20 Μαρ 2021

"Στο πρόσωπο του Χριστού κέρδισε η ζωή τον θάνατο..."


 

Αύριο είναι η πρώτη Κυριακή των Νηστείων, Κυριακή της Ορθοδοξίας. Και πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν αυτή την ημέρα, ως ημέρα θριάμβου για την Εκκλησία. Δεν νομίζω ότι αμφιβάλει κανείς γι αυτό. Όμως αυτός ο θρίαμβος της εκκλησίας, επί των εικονοκλαστών δεν πρέπει να θεωρηθεί ως μια επίδειξη δυνάμεως και ισχύς απέναντι σε μια αντίπαλη ομάδα ή ιδέα. Για την εκκλησία η αλήθεια δεν είναι απλά μια ιδέα αλλά ένα πρόσωπο και η σχέση με αυτό. Στο πρόσωπο του Χριστού νικάει η ζωή τον θάνατο, και ο άνθρωπος γίνεται αθάνατος. 

Εάν η εκκλησία έχει μια ορθή δόξα, μια σωστική και υγιή αλήθεια, αυτή πρέπει να αποτυπώνεται όχι σε χαρτιά και διακηρύξεις, αλλά στην εμπειρία και το βίωμα της ζωής των μελών της. Εάν έχουμε την αλήθεια πρέπει να είμαστε αληθινοί, εάν έχουμε το φως να είμαστε φωτεινοί κι εάν ο Χριστός είναι ο υιός του Θεού που αναστήθηκε εκ νεκρών δεν μπορεί πάρα να ζούμε δοξολογικά και χαρούμενα. 

 

Η ορθοδοξία δεν είναι μια ιδεολογία που χρειάζεται να υποστηρίξουμε αλλά μια αλήθεια που καλούμαστε να ζήσουμε. Διότι συχνά μέσα στην εκκλησία άλλα λέμε και αλλιώς ζούμε. Ο τρόπος που ζούμε φανερώνει την αλήθεια αυτών που πιστεύουμε. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος με τον οποίο οι Χριστιανοί δίνουν μαρτυρία και ομολογία Χριστού, παρά μονάχα αυτή η ίδια η ζωή τους. Δεν μπορείς να λες ότι πιστεύεις στην πρόνοια του Θεού και συγχρόνως να έχεις υψηλές καταθέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Ούτε ότι είσαι μέλος του σώματος της εκκλησίας, χωρίς να γνωρίζεις καν τα ονόματα των ανθρώπων με τους οποίους εκκλησιάζεσαι την Κυριακή στον ίδιο ναό. 

 

Κάποτε στην παραλία μιας μικρής πόλης, βρέθηκε πνιγμένο το πτώμα ενός νεαρού ανδρός . Στο παλτό που φορούσε υπήρχε ένα φυλλάδιο από το Κυριακάτικο κήρυγμα. Πριν πάει να αυτοκτονήσει είχε περάσει από το ναό, αλλά κανείς δεν γνώριζε το δράμα και την μοναξιά του, ούτε καν το κήρυγμα που διάβασε δεν μπόρεσε να ανάψει μέσα του την σπίθα για να κρατηθεί στην ζωή. 

 

«Συχνά με νοήματα και λόγια αναφερόμαστε στον πραγματικό Χριστό, αλλά τα βιώματα μας αναφέρονται σε έναν άλλο Χριστό. Μπορεί να περιγράφουμε με λόγια το Θεό ως φιλόστοργο πατέρα που «εκένωσε ευατόν» και έγινε άνθρωπος για μας τα παιδιά Του, αλλά ταυτόχρονα να βασανιζόμαστε από συναισθήματα ενοχής για τις αμαρτίες μας και από φόβο της τιμωρίας που θα μας επιβάλει σκληρά και ανελέητα. Μπορεί να μιλάμε με τα λόγια ότι μόνο η χάρη του Θεού μας σώζει και ταυτόχρονα συναισθηματικά να βασιζόμαστε αυτοδκαιωτικά στα καλά μας έργα…» 

 

Οπότε δεν φτάνει μονάχα να πιστεύουμε ορθά αλλά το κυριότερο να ζούμε χριστιανικά και αληθινά. Με τα λάθη και τις αστοχίες μας, τις αμαρτίες και τα πάθη μας, αλλά πάντα μέσα στην προσπάθεια και τον αγώνα, τον έρωτα και τον πόθο να συναντήσουμε τον ζωντανό Αναστημένο Χριστό. Τον Χριστό που δεν είναι ιδέα αλλά η ίδια η ζωή στην πληρότητα της.

 

 

 

18 Μαρ 2021

«Τι θα κάνω με το άγχος μου;» α΄μέρος



Μια συχνή ερώτηση που έρχεται στο messenger μου, είναι: «πάτερ έχω άγχος και θλίψη, δώστε μου μια συμβουλή». Κατά αρχάς μακάρι να ήταν τόσο απλά τα πράγματα και μέσα από μια συμβουλή να άλλαζαν παγιωμένες και χρόνιες καταστάσεις ζωής. Γιατί μην πιστέψεις ότι το άγχος ή η θλίψη ήρθε έτσι ξαφνικά στην ζωή σου; Όχι βέβαια. Οι ρίζες και αιτίες της, είναι αρκετά πίσω. Μόνο που έκανες τα πάντα για να ξεχάσεις τι σε τραυμάτισε. Και έτσι έπρεπε. Μα τώρα πλέον μεγάλωσες και μπορείς να βγάλεις τις σκιές από το ψυχικό σου υπόγειο δίχως να τις φοβάσαι. 

 

Πως διαλύεται ένα τραύμα; Μιλώντας γι΄ αυτό. Δίνοντας του συνείδηση. Τα πάντα στο φως. Κάνε το τραύμα σου σχέση με τον Χριστό. Μίλα Του γι’ αυτό, ζήτησε την Χάρι και ενίσχυση Του, να φωτίσει, να ενισχύσει και να ενώσει τον θρυμματισμένο εαυτό σου. Είσαι πιο δυνατός από την πληγή σου. 

 

Οπότε το ζητούμενο δεν είναι να σου δώσω ακόμη μια συμβουλή. Δεν χρειάζεσαι ακόμη μια σκέψη, ένα επιπλέον λογισμό μέσα στο μυαλό σου. Τις απαντήσεις τις ξέρεις και εσύ, π.χ. γνωρίζεις ότι δεν πρέπει να αγχώνεσαι, αλλά το κάνεις. Διότι αυτό αντέχεις σήμερα στην φάση που είσαι. Δεν σου λείπει η γνώση, ψυχικές αντοχές δεν έχεις και άλλο τρόπο να ζήσεις. Έμαθες να ζεις μέσα από το άγχος, έγινε η άμυνα και ο ρόλος της ζωής σου. 

 

Οπότε αυτό που χρειάζεται είναι η απόφαση να αλλάξουμε τρόπο ζωής. Θα μου πεις και πως θα γίνει αυτό; Η εμπειρία μου με δίδαξε ότι δυο πράγματα χρειάζονται, η δική μας ψυχική ετοιμότητα, να έρθει δηλαδή το πλήρωμα του χρόνου μέσα μας, το timing που λένε, και επίσης να σε αγγίξει η Χάρις του Θεού. Γίνεται; Ναι. Συχνά; Πάρα πολύ συχνά. "7 Αιτείτε, και δοθήσεται υμίν· ζητείτε, και ευρήσετε· κρούετε, και ανοιγήσεται υμίν. 8 πάς γάρ ο αιτών λαμβάνει και ο ζητών ευρίσκει και τώ κρούοντι ανοιγήσεται." (Ματθ. 7, 7-8 )

 

Ο άγιος Παϊσιος συνήθιζε να λέει: Αν δεν ζητάμε βοήθεια από τον Θεό , θα σπάζουμε τα μούτρα μας. Ενώ, όταν ζητάμε την θεία βοήθεια , ο Χριστός μας δένει με ένα σχοινάκι και μας συγκρατεί. Φυσάει ο αέρας από εδώ-εκεί ,αλλά, επειδή είμαστε δεμένοι, δεν κινδυνεύουμε. Όταν όμως ο άνθρωπος δεν καταλαβαίνει ότι ο Χριστός είναι που τον κρατάει, λύνεται πλέον από το σχοινάκι και τον χτυπούν οι άνεμοι από δω κι από κει και ταλαιπωρείται.



13 Μαρ 2021

Η ζωή είναι μια συγνώμη...


 

Ξεκινάει η μεγάλη σαρακοστή και μια ημέρα πριν μπούμε στο αγώνα της νηστείας και προσευχής, η εκκλησία μας ζητάει να συγχωρεθούμε μεταξύ μας. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται σπουδαία σκέψη, ώστε να συνειδητοποιήσει κανείς, για ποιο λόγο το κάνει αυτό η εκκλησία; Πως θα μπεις στην νηστεία και την προσευχή εάν δεν έχεις μάθει να συγχωρείς; Τι νόημα έχει να ψάχνεις τον Θεό όταν μέσα σου έχεις κακία ή όπως ωραία μας λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, «ν δέν γαπς τόν πλησίον σου, πού τόν βλέπεις, εναι ποτέ δυνατό νά γαπς τόν Θεό, πού δέν Τόν βλέπεις;» (Α’ ω. 4, 20). 

 

Πώς θα προχωρήσεις πνευματικά με κακία και εκδίκηση στην καρδιά σου; Ο άλλος δεν είναι εχθρός σου αλλά ο συνάνθρωπος σου. Ναι ξέρω πολλές φορές σε φέρει στα όρια σου, αλλά προσπάθησε να πλατύνεις αυτά τα όρια της καρδιά σου ώστε να συγχωρεί, να ξεχνά το κακό, να μην ζητά εκδίκηση. Δεν μπορούμε με όλους να είμαστε φίλοι, δεν είναι ρεαλιστικό, αλλά δεν είναι ανάγκη να γίνουμε και εχθροί. 

 

Ούτε ο άλλος είναι ο Θεός σου, μην μπερδεύεσαι είναι ο σύντροφος σου. Εσύ είχες την ανάγκη να τον δεις τέλειο, άγγελο και Θεό. Τις δικές σου ανάγκες εξυπηρετούσες όταν από έρωτα τον φώναζες «Άγγελο και Θεό..». Αυτός δεν σου παρουσιάστηκε ποτέ ως τέτοιος ; Οπότε κατάλαβε ότι είμαστε όλοι άνθρωποι, με αδυναμίες και πάθη. Έχουμε όμως και φως, χαρά και χαρίσματα. Κράτα τα καλά και άφησε το κακό να φύγει. Κι εάν δεν μπορείς να το διώξεις τουλάχιστον μάθε να το διαχειρίζεσαι. Γιατί η ζωή είναι μια βαθιά κατανόηση, μια μεγάλη συγνώμη, μια τεράστια αγκαλιά προς όλους και όλα. 

 

Το μυστικό για να συγχωρέσεις τον άλλον, είναι να αποδεχτείς τον εαυτό σου. Να αγαπήσεις και να δεις τον εαυτό σου όπως σε βλέπει ο Θεός. Αυτό είναι η θεραπεία. Και τα μάτια του Θεού δεν κοιτάνε το παρελθόν ή μόνο το παρόν σου, που ίσως να είναι και χάλια, αλλά σε βλέπουν στον μέλλον, σε αυτό που δεν έγινες ακόμη αλλά που θα γίνεις. Τι ωραίο να σε αγαπάει κάποιος όχι μόνο για αυτό που ήσουν ή είσαι, αλλά κι γι’ αυτό που μπορείς να γίνεις. Τότε σε πιστεύει, σε ενισχύει και δυναμώνει. Αυτή είναι η αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο. Ο Θεός μας πιστεύει ακόμη κι όταν εμείς δεν πιστεύομε σε Εκείνον.

 

11 Μαρ 2021

Η βία ως απειλή του θανάτου…

                 

                                                                                 π. Χαράλαμπου Λίβυου Παπαδόπουλου


Η βία που βλέπουμε να ξεδιπλώνεται με εφιαλτικό τρόπο στους δρόμους των πόλεων μας, είναι το αποτέλεσμα μιας ευρύτερης βίας που έχουμε δεχθεί ως ανθρώπινα πλάσματα, πρώιμα και παρθενικά στην ύπαρξη μας, με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Η βία βρίσκεται σε πολλές εκφάνσεις της καθημερινότητας μας σε τέτοιο βαθμό που να σκέφτεται κανείς εάν μπορεί να υπάρξει ζωή δίχως βία. 

 

Ας μην ξεχνάμε ότι η μεγαλύτερη μορφή βίας που δέχεται ο άνθρωπος, είναι γνώση του θανάτου του. Δεν γνωρίζουμε τίποτε για το μέλλον μας, μονάχα ότι θα πεθάνουμε εμείς κι εκείνοι που αγαπήσαμε και συνδεθήκαμε. Αυτή είναι η μεγαλύτερη μορφή βίας απέναντι στο ανθρώπινο πρόσωπο. Σκεφτείτε ότι ο άνθρωπος από την ημέρα που έρχεται στην ζωή γνωρίζει ότι θα πεθάνει, κι αυτό θα πρέπει να το αποδεχθεί και διαχειριστεί. Δεν είναι ούτε εύκολο ούτε σαφέστατα ανώδυνο. Γι’ αυτό και τις περισσότερες φορές πίσω από πολλά προβλήματα και ασθένειες κρύβεται το υπαρξιακό άγχος του θανάτου. 

 

Κατά την Αγ. Γραφή, μετα την πτώση των πρωτοπλάστων η βία γίνεται στοιχείο της ζωής. Η βία και το άγχος της επιβίωσης(με τον ιδρώτα του προσώπου σου θα τρως το ψωμί σου. (Γένεσις 3:19), η βία των σχέσεων (Κάιν και Άβελ), η βία της επικοινωνίας (Βαβέλ), η βία των γονεϊκών σχέσεων, η βία του πολιτισμού και της κοινωνίας, η βία της ανεργίας, της φτώχειας και αδικίας, της Τράπεζας και τοκογλύφων που καθημερινά σε παίρνουν τηλέφωνο απειλώντας σε με κατασχέσεις, καθώς και κάθε μορφή εξουσίας, φανερώνουν ότι ο άνθρωπος από την ημέρα που θα έρθει στην ζωή δέχεται αλλά και με την σειρά του διαχέει την βία. Διότι δεν δεχόμαστε μόνο βία αλλά παράγουμε και οι ίδιοι. 

 

Η εκκλησιαστική εμπειρία όπως έχει καταγραφεί μέσα στην πατερική γραμματεία, προτείνει ένα θεραπευτικό πλαίσιο απέναντι στην βία και επιθετικότητα, που επιγραμματικά συνοψίζεται στις εξής προτάσεις: 

1. Πίστη και Ελπίδα στον Αναστημένο Χριστό, ως καταλύτη της βίας του θανάτου. 

2. Ασκητική προσπάθεια κατά του κακού. Προσευχή και αγώνας κατά των παθών. 

3. Αποδοχή του τραυματισμένου εαυτού μας μέσα από την υγιή ταπείνωση. 

4. Μετοχή στην Ευχαριστιακή κοινότητα, σε ένα πλέγμα ανθρωπίνων σχέσεων. Μοίρασμα της ανθρώπινης πραγματικότητας μου με την εκκλησιαστική κοινότητα. 

5. Μετοχή των Χριστιανών σε συλλογικούς αγώνας για μια δικαιότερη κοινωνία, κατά των κοινωνικών ανισοτήτων που δυναμιτίζουν την ήδη υπάρχουσα ανθρώπινη επιθετικότητα. 

 

Η θεραπευτική λύση δεν είναι απλή. Διότι η βία δεν είναι μονάχα κοινωνικό θέμα αλλά και υπαρξιακό. Το θέμα είναι βαθύ και πολύπλοκο. Ωστόσο η εκκλησία μέσα από την εκκλησιαστική και ασκητικής της αγωγή προσπαθεί να διαχειριστεί το φαινόμενο της επιθετικότητας. Όχι βέβαια τρέφοντας φαντασιακές ιδέες περί εξαφάνισης της βίας από την ζωή αυτή. Η απόλυτη μορφή ειρήνης και αγάπης, είναι γεγονός εσχατολογικό. Δηλαδή κατάσταση που θα φανερωθεί στην Βασιλεία Του Θεού. Περισσότερο η θεραπευτική πρόταση της εκκλησίας επικεντρώνεται σε μια εν Χάριτι Θεού, διαχείριση της ανθρώπινης επιθετικότητας. Καθ’ ότι κατά την χριστιανική αντίληψη τα πάθη και τα τραύματα μας δεν εξαφανίζονται αλλά μεταμορφώνονται. 

 

Θυμηθείτε ότι ο Αναστημένος Χριστός, όσες φορές εμφανίστηκε έμπροσθεν των μαθητών του, ποτέ δεν έλειπαν από το σώμα Του, τα σημάδια της θυσίας και του Σταυρού Του. Όλες οι πληγές Του ήταν εκεί. Αυτό μας λέει μια μεγάλη αλήθεια, για την καθημερινότητα της ζωής και του αγώνα μας. Ότι στο Θεό πάμε μέσα και μαζί με τα τραύματα μας. Δεν σώζεται μια ιδεατή εικόνα του εαυτού και την ύπαρξης μας, αλλά η τραυματισμένη πραγματικότητα μας.

9 Μαρ 2021

Δίχως τον άλλον, δεν φτάνεις στο παράδεισο…..


                                                                                                          π. Χαράλαμπου Λίβυου Παπαδόπουλου


Η αλήθεια είναι ότι θα ήταν ιδιαιτέρως βολικό για όλους μας, εάν ο Θεός έβαζε ως κριτήριο της σωτηρίας μας, την νηστεία, την προσευχή, τον πνευματικό κανόνα, τις ακολουθίες που μετείχαμε ή τις ομιλίες που ακούσαμε, τα θρησκευτικά βιβλία που διαβάσαμε ή τα μοναστήρια και τους Γεροντάδες που επισκεφτήκαμε. Άλλωστε όλα τα παραπάνω μπορούν παραμορφωμένα από το αρχικό τους νόημα, να αποτελέσουν πράξεις αλαζονείας και έπαρσης που ισχυροποιούν το "εγώ" με πνευματικά επιτεύγματα και κατορθώματα. Δηλαδή γυαλίζουν την βιτρίνα της αυταρέσκειας και αυτοικανοποίησης. 

 

Ο Χριστός όμως στο Ευαγγέλιο της Κρίσεως κάθε άλλο πάρα αυτά ζητάει. Εκείνο που γίνεται κριτήριο της εισόδου μας στην Βασιλεία του Θεού, είναι η αγάπη. Και όχι μια αφηρημένη αγάπη, αλλά η αγάπη στον αδύναμο, ευάλωτο και ξένο της ιστορίας. Σε όλους εκείνους που οι περιστάσεις της ζωής τους έφεραν στην θέση του ανυπεράσπιστου. Ασθενείς, φυλακισμένοι, ξενιτεμένοι και φτωχοί, καταπιεσμένοι, περιθωριακοί και αδικημένοι, πρόσωπα θρυμματισμένα και τραγικά, διψασμένα για αγάπη, δικαιοσύνη και ελευθερία. Όλοι οι κολασμένοι της γης και της ιστορίας, σαρκωμένοι πάνω στο πρόσωπο του Χριστού ζητούν την αγάπη, αποδοχή και αλληλεγγύη μας.

 

Ο Χριστός ταυτίζεται με όλους τους σταυρωμένους της ιστορίας (Κατά Ματθαίον ΚΕ' 31-46) και ζητάει από εμάς να γίνουμε η «ανάσταση» τους. Ο Χριστιανός δε μπορεί να αδιαφορεί στο άδικο, ούτε να γυρίζει το βλέμμα του απέναντι στην οποιοιδήποτε μορφής βίας. Καλείται από το Θεό να φανερώσει την Βασιλεία των εσχάτων μέσα στην ιστορία. Ακόμη κι εάν η γη αυτή ανθρωπίνως δε μπορεί να γίνει παράδεισος, έχουμε υποχρέωση ως χριστιανοί να μην την αφήσουμε να γίνει κόλαση. 

 

Η εσχατολογική δόξα του Θεού, η Βασιλεία της αγάπης, ενότητας και δικαιοσύνης, πρέπει να σαρκώνεται στην καθημερινότητα των σχέσεων μας, ως αποδοχή, ανεκτικότητα, κατανόηση και συμπερίληψη. Ως αλληλεγγύη και αγωνιστικότητα απέναντι στο κακό και το άδικο αυτού του κόσμου. Δεν μπορώ να μιλάω για τον Θεό εάν δεν μετέχω στην ζωή του άλλου. Εάν δε μοιράζομαι και μερίζομαι τα βάσανα και τους καημούς του, κατά το πρότυπο της κένωσης του Χριστού, που αφήνει τον ουρανό για να λυτρώσει την τραγωδία της γης. 

Ο Χριστός κατά τις προτροπές των μαθητών του θα μπορούσε να μην εισέλθει στα Ιεροσόλυμα και να διαφύγει της συλλήψεως και του Σταυρού. Δεν το κάνει όμως. Διότι είναι Εκείνος που μας αποκαλύπτει ότι δεν υπάρχει αληθινή αγάπη δίχως θυσία. Ότι δεν υπάρχει καμία ανάσταση δίχως σταυρό. Κανείς δεν μπορεί να αγαπήσει πραγματικά πάρα μονάχα ως σταυρωμένος. Όλοι οι αναστημένοι υπήρξαν σταυρωμένοι για μια αγάπη. 

 

Η αγάπη όμως προς τον αδελφό, τον ξένο και διαφορετικό, δεν είναι μια απλή υπόθεση. Χρειάζεται άσκηση και προσευχή. Επιλέγω να αγαπήσω και ασκούμε καθημερινά στην διακονία του αδελφού, παλεύω με τα πάθη και τις αδυναμίες μου προσπαθώντας να μεταμορφώσω το σκοτάδι σε φως. Διότι τίποτε το ανθρώπινο δε μπορεί να ελευθερωθεί από την φιλαυτία και τον εγωισμό, εάν δεν το αγγίξει ο Θεός.

 

 

6 Μαρ 2021

Όταν σε θυμάται ο Θεός…..


 

                                                                                                          π. Χαράλαμπου Λίβυου Παπαδόπουλου


Ψυχοσάββατο και η εκκλησία προσεύχεται για τις ψυχές των ανθρώπων που έχουν φύγει από την παρούσα φάση ζωής. Έχουν φύγει στην απέναντι όχθη. Δεν έχουν πάει σε μια άλλη ζωή. Η ζωή είναι μια. Μια φορά, άπαξ ερχόμαστε «εκ του μη είναι εις το είναι». Αυτή όμως η ζωή θέλησε ο Θεός να μην γνωρίζει τέλος. Η αιωνιότητα και αθανασία στον άνθρωπο είναι δώρο Θεού και όχι φυσική ιδιότητα. Ο άνθρωπος ως κτίσμα είναι φθαρτός και θνητός. Ο Θεός όμως θέλησε να γίνει αιώνιος. Κι αυτό το σχέδιο Του, ολοκληρώθηκε με την Ανάσταση του Χριστού. Πλέον μένει η τελευταία πράξη, κατά την οποία θα αναστηθούν τα σώματα μας, θα ενωθούν με τις ψυχές μας και θα ζήσουμε αιώνια στην δόξα της Βασιλείας του Θεού. 

 

Γι’ αυτό προσεύχεται η εκκλησία την ημέρα των «ψυχών», τα Ψυχοσάββατα, για να γίνει αιωνία η μνήμη μας. Δεκάδες φορές θα ακούσουμε στην νεκρώσιμη παννυχίδα και στο τρισάγιο την φράση «αιωνία η μνήμη αυτών». Τι σημαίνει άραγε; Μήπως απλά να μας θυμούνται οι άνθρωποι; Φτάνει μια βιολογική μνήμη για να είμαστε αιώνιοι; Μήπως να μας κουβαλάνε στην καρδιά τους; Αρκεί μιας συναισθηματική θύμηση ώστε να μην πεθάνουμε ποτέ; Ή μήπως να υπάρχουμε μέσα από τα έργα μας, όπως πίστευαν οι αρχαίοι Έλληνες ; Όλες αυτές οι μορφές μνήμης έχουμε μέσα τους τον θάνατο. Το να με θυμούνται οι άνθρωποι δεν με κάνει αθάνατο, αλλά με βυθίζει στην θνητότητα. Κάθε ανθρώπινη μνήμη και συναίσθημα, κάθε ανθρώπινη ιστορία, καταλήγει στο θάνατο. 

 

Οπότε το ερώτημα παραμένει, γιατί η εκκλησία επικαλείται την αιωνιότητα ως μνήμη; Γιατί επαναλαμβάνει μονότονα «αιωνία η μνήμη αυτών»; Διότι όταν η εκκλησία όταν αναφέρεται στην μνήμη δεν μιλάει για εικόνες του παρελθόντος αλλά για την αλήθεια του μέλλοντος. Μνήμη στην θεολογία της εκκλησίας δεν είναι η ανάσταση του χθες αλλά η πραγματικότητα του αύριο. Γι’ αυτό κι ακούμε διαρκώς ως αέναη προσευχή στο κατ’ εξοχήν Μυστήριο της Εκκλησίας, την Θεία Ευχαριστία, «Πάντων ημών μνησθήει Κύριος ο Θεός εν τη Βασιλεία Αυτού πάντοτε, νυν κι αεί και εις τους αιώνας. Αμήν». Ζητάμε να μας θυμηθεί όλους ο Θεός. Διότι μονάχα ότι θυμάται ο Θεός έχει ζωή αιώνιο. Η μνήμη του Θεού είναι αιωνιότητα. Ο Θεός μας κάλεσε στην ζωή. Μας έφερε από το μηδέν στην ύπαρξη. Υπάρχουμε μέσα Του, είμαστε στην μνήμη Του, με το όνομα και το πρόσωπο μας. Η μνήμη του Θεού δεν είναι όπως η ανθρώπινη, ηθική(κριτήρια καλού και κακού), συναισθηματική(αγάπη ή μίσος), κοινωνική(επιφανής ή άσημος), αλλά οντολογική. 

 

Όταν λέμε ότι ο Θεός μας θυμάται και υπάρχουμε στην μνήμη του σημαίνει ότι ζούμε αιώνια. Αναφέρει ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης, «όταν προσευχόμαστε στην Εκκλησία να είναι «αιωνία η μνήμη» κάποιου, δεν εννοούμε να επιβιώσει το πρόσωπο αυτό στην δική μας ανθρώπινη μνήμη, γιατί αυτό θα είχε μικρή σημασία, αφού η ανθρώπινη μνήμη, ως κτιστή, παρέρχεται. Εννοούμε την επιβίωση του προσώπου αυτού στην μνήμη του Θεού. Μόνο ότι και όποιος υπάρχει στην σκέψη του Θεού, υπάρχει όντως…». 

 

Γι’ αυτό ας μην σταματάμε να προσευχόμαστε για τους ανθρώπους που έφυγαν από την παρούσα φάση ζωής και να ζητάμε να μείνουν στην μνήμη του Θεού. Η προσευχή για τους κεκοιμημένους δεν βοηθάει μονάχα εκείνους, αλλά κι εμάς που προσευχόμαστε. Μαλακώνει την καρδιά μας, την γεμίζει συμπόνοια και έλεος, την ανοίγει στην χάρι του Αγίου Πνεύματος. Έλεγε ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, «όταν σταμάτησα να κλαίω για τους νεκρούς, έχασα αυτόματα τα δάκρυα μου για τον εαυτό μου» και συνεχίζει «θα ήθελα, αν μπορούσα, να βγάλω από το Άδη όλους όσοι βρίσκονται εκεί και τότε μόνο θα εύρισκε η ψυχή μου ανάπαυση και αγαλλίαση». Ιδιαιτέρως η προσευχή για τους κεκοιμημένους ανθρώπους μας, πρέπει να γίνεται μέσα στην Θεία Ευχαριστία, εκεί που κάθε μνημονευμένη μερίδα, εικονίζοντας την κάθε ξεχωριστή ανθρώπινη υπόσταση, ενώνεται με τον Αίμα, την θυσία και την Ανάσταση του Χριστού μας, «Κύριε, θυμήσου μας στην Βασιλεία Σου».

 

4 Μαρ 2021

Έσχατα και Χαρά....

Η χριστιανική ζωή δεν μπορεί να ταυτίζεται με την κατήφεια και τη μιζέρια, με την άρνηση της ζωής και των δώρων της δημιουργίας του Θεού. Μια πνευματικότητα που ακυρώνει και δεν μεταμορφώνει τη ζωή και την κτίση δεν μπορεί να είναι χριστιανική. Ας μην λησμονούμε, ότι μια από τις μεγαλύτερες κατηγορίες που δέχθηκε η χριστιανική Εκκλησία ήταν ότι απώλεσε τη χαρά του Πνεύματος, αντικαθιστώντας την με μια νεφελώδη εξαϋλωμένη μεταφυσική εμπειρία. «Μονάχα ως χαρά η εκκλησία θριάμβευσε στον κόσμο και έχασε τον κόσμο όταν έχασε την χαρά…» (Για να ζήσει ο κόσμος).

 

Η πνευματικότητα του Σμέμαν και του οσίου Πορφυρίου δεν είναι ούτε άυλη ούτε ασώματη, αλλά σαρκωμένη. Δεν αρνείται, αλλά αναδεικνύει τη δημιουργία, ως τόπο συνάντησης και κοινωνίας με τον Θεό. Σύμφωνα με τον όσιο Πορφύριο «…Όλα γύρω μας είναι σταλαγματιές της αγάπης του Θεού. Και τα έμψυχα και τα άψυχα και τα φυτά και τα ζώα και τα πουλιά και τα βουνά και η θάλασσα και το ηλιοβασίλεμα και ο έναστρος ουρανός. Είναι οι μικρές αγάπες, μέσα απ’ τις οποίες φθάνομε στη μεγάλη Αγάπη, στον Χριστό…».

 

Ολόκληρο το κείμενο εδώ: esxatakaixara

28 Φεβ 2021

Όποιος θέλει να σώσει την ψυχή του θα πρέπει να την χάσει


Πόσο τραγικό είναι να μην μπορείς να χαρείς και ν' αγαπήσεις; Να νιώθεις στεγνωμένος εσωτερικά, αδύναμος να κοινωνήσεις και να μοιραστείς ότι συμβαίνει μέσα σου. Να είσαι απών, σχεδόν νεκρός και ξένος ως προς την χαρά και τον έρωτα. Να μην μπορείς να γνωρίσεις και αγαπήσεις κανένα πρόσωπο, κυρίως όμως τον ίδιο σου τον εαυτό. Ένα τέτοιο τραγικό πρόσωπο είναι ο μεγάλος αδελφός και υιός, την παραβολής του Ασώτου. Αδυνατεί να μετέχει στην χαρά του Πατέρα του, στην εύρεση του χαμένου αδελφού του. Γιατί άραγε;
• Γιατί η "δικαιοσύνη" του τον έχει κάνει άδικο. Ξέρετε πολλές φορές στην προσπάθεια μας να τα κάνουμε όλα σωστά και δίκαια, γινόμαστε άδικοι. Γιατί ξεχνάμε ότι δεν υπάρχει ένα μέτρο για όλους τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί και δεν αμαρτάνουν ούτε κάνουν λάθη για τον ίδιο λόγο και σκοπό.
• Γιατί δεν μπορεί να αγαπήσει και συνδεθεί έξω από κανόνες και νόμους. Τον φοβίζει η ελευθερία. Θέλει όλα να τα ελέγχει και ορίζει με το νου, η καρδιά του τον τρομάζει. Οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται τον έρωτα γιατί φοβούνται την ελευθερία.
• Γιατί ζώντας δίπλα στο πατέρα από υιική υποχρέωση και ηθική, δεν μπόρεσε ποτέ να γνωριστεί μαζί του. Το «πρέπει» τσάκισε τα «θέλω» της καρδιάς του. Ο μεγάλος υιός της παραβολής δεν φεύγει ποτέ από τον οίκο του πατρός, είναι πάντα εκεί, κάνει ότι θέλει ο πατέρας του, τηρεί το νόμο και τους κανόνες, αλλά εξωτερικά, αναγκαστικά και υποχρεωτικά, αφήνοντας έξω την καρδιά του, το είναι του.
Όταν στην αγάπη δεν υπάρχει ελευθερία είναι εύκολο να γίνει τυραννία. Τυραννία των άλλων και κυρίως του εαυτού μας. Ο Φαρισαίος και ο σημερινός μεγάλος αδελφός της παραβολής του Ασώτου, είναι ο ίδιος άνθρωπος, τόσο «σωστός» αλλά τόσο στεγνός από αγάπη και αλήθεια. Τα κάνει όλα σωστά αλλά δίχως να αγαπά.
Είναι λοιπόν τραγικό στην ζωή να μην μπορείς να χαρείς με την χαρά του άλλου και μάλιστα εκείνου που λες ότι αγαπάς. Πόσο εύκολο είναι όταν ο άλλος είναι πεσμένος σε λάθη και αμαρτίες να τον λυπάσαι ως τον κακόμοιρο της ιστορίας, και πόσο δύσκολο όταν είναι καλά και χαρούμενος, γεμάτος επιτυχίες, χαρές και χαρίσματα να χαίρεσαι μαζί του. Τους φίλους δεν τους μετράμε μονάχα στις θλίψεις αλλά κα στις χαρές μας. Διότι είναι εύκολο να μας λυπούνται αλλά δύσκολο να μας θαυμάζουν.
Ο σημερινός μεγάλος υιός και αδελφός της παραβολής του Ασώτου δε μπορεί να χαρεί με την χαρά του πατέρα του και την εύρεση του χαμένου αδελφού του, γιατί ποτέ δεν επίτρεψε στον εαυτό του να ζήσει ως χαμένος. Πρόσεχε τόσο πολύ την ζωή του, που στο τέλος έχασε την ψυχή του «Όποιος θέλει να σώσει την ψυχή του θα πρέπει να την χάσει»(Μαρκ. η΄34-θ΄1)

27 Φεβ 2021

Από τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν στο Άγιο Πορφύριος με θέμα τη χαρά!!

 

Δελτίου τύπου

                      "Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου" 

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 24 Φεβρουαρίου 2021 η δεύτερη από τις διαδικτυακές διαλέξεις του κύκλου «Καιρός του ποιήσαι» της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου. Ομιλητής ήταν ο π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος (
π. Λίβυος
), που ανέπτυξε το θέμα «Από τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν στον Άγιο Πορφύριο με θέμα τη Χαρά». Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε μέσω της πλατφόρμας Zoom και την παρακολούθησαν περισσότεροι από 500 ακροατές σε όλη την Ελλάδα αλλά και εκτός των συνόρων. Την εκδήλωση συντόνισε ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης.
Ο π. Χαράλαμπος στην ομιλία του τόνισε ότι η χριστιανική ζωή δεν μπορεί να ταυτίζεται με την κατήφεια και την μιζέρια ή με την άρνηση της ζωής και των δώρων της δημιουργίας του Θεού. Μια πνευματικότητα που ακυρώνει και δεν μεταμορφώνει την ζωή και την κτίση δεν μπορεί να είναι χριστιανική. Μια από τις μεγαλύτερες κατηγορίες που δέχθηκε η Χριστιανική εκκλησία ήταν ότι απώλεσε από την ζωή της κοινότητας την χαρά του Πνεύματος, αντικαθιστώντας την με μια νεφελώδη εξαϋλωμένη μεταφυσική εμπειρία.
Όμως η πνευματικότητα του Σμέμαν και του Αγίου Πορφυρίου, δεν είναι ούτε άυλη ούτε ασώματη, αλλά σαρκωμένη. Είναι η παρουσία Εκείνου που είναι ήδη εδώ ως ερχόμενος από το μέλλον. Είναι μια πνευματικότητα που ντύνει στα γιορτινά την ασημαντότητα του καθημερινού. Που μεταμορφώνει το επαναλήψιμο σε μοναδικό και κάνει το εφήμερο να ιριδίζει στα χρώματα της αιώνιας Βασιλείας του Θεού. Έτσι, όταν στην Ορθόδοξη εκκλησία μιλάμε για παράδοση δεν μιλάμε για πράξεις που επαναλαμβάνονται στο χρόνο ή για συνήθειες και αντιλήψεις του παρελθόντος, αλλά για την ενεργούσα παρουσία του Αγίου Πνεύματος στην ζωή των μελών της εκκλησίας.
Αυτήν την κοινή παρουσία του Πνεύματος συναντάει κανείς διαβάζοντας τα κείμενα του π. Αλέξανδρου Σμέμαν και τους λόγους του Αγίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτη. Η μαρτυρία των δυο αυτών εκκλησιαστικών ανδρών τονίζει με απόλυτο τρόπο, ότι η Χαρά ως καρπός του Αγίου Πνεύματος αποτελεί το κριτήριο της υγιούς χριστιανικής πνευματικότητας, που βιώνεται παρά τα προβλήματα και τις δυσκολίες της ζωής. Όπου απουσιάζει η χαρά απουσιάζει κι ο Θεός.

Για να δείτε το πρόγραμμα των επόμενων διαλέξεων της σειράς πατήστε εδώ: https://www.acadimia.org/nea-anakoinoseis/deltia-typou/815-e