21 Οκτ 2017

Ένοχα μυστικά...


Σαν μεγαλώνουμε με θαυμαστή αγωνία ανακαλύπτουμε ότι φόβοι, ενοχές, άγχος και μια βαθιά ντροπή για τον εαυτό μας, δεν μας ανήκουν απόλυτα. Πως τα αποκτήσαμε άραγε; Απο που έρχονται και τι ζητάνε από εμάς; Έμεινα εκστατικός οταν διάβασα στον Αγιο Πορφύριο οτι μέσα μας κουβαλάμε τους αιώνες. "Είναι ένα μυστήριο ο άνθρωπος. Φέρομε μέσα μας κληρονομιά αιώνων....". Κι είναι αλήθεια, οτι μέσα μας κουβαλάμε ένοχα μυστικά αιώνων, γενεών, εκείνα που δεν είπαν, εκείνα που δεν μαθεύτηκαν, αυτά που δεν εξομολογήθηκαν. Σαν σκιές τα ένοχα αυτά μυστικά, στοιχειώνουν την ζωή μας και κληρονομούνται στις υπάρξεις μας.
Όταν μεγαλώνεις με ένα πατέρα αγχώδη ή φοβικό, μια μητέρα εμμονική ή ψυχωτική, δίχως να το ξέρεις και να το θες, ταυτίζεσαι μαζί τους. Νιώθεις ένοχα, ντρέπεσαι για το τραύμα τους. Αισθάνεσαι ότι φταις εσύ. Ότι κάτι πρέπει να κάνεις για να τους λυτρώσεις. Ότι είναι δική σου η ευθύνη της θεραπείας τους.
Και τότε πέφτεις στο φαύλο κύκλο της ψυχικής επανάληψης. Γιατί στην προσπάθεια σου, ασυνείδητα ή μή, να τους λυτρώσεις θα ταυτιστείς μαζί τους. Το πρόβλημα τους, θα γίνει δικό σου.Θα αναπαραγάγεις ίδιες συμπεριφορές, φοβιές, πανικούς, εμμονές, και γενικότερα ολο το τραύμα θα κυλήσει μες στην ύπαρξη σου. Αντι να τους λυτρώσεις, θα χαθείς μαζί τους στην ψυχική μίμηση του τραύματος. Θα πάρεις το μυστικό τους, την δικη τους ντροπή.
Και πως θα ρωτήσει κάποιος σπάει αυτός ο φαύλος κύκλος των ένοχων μυστικών και ψυχικών μεταβιβάσεων;
Όταν συν-χωρέσουμε την αδυναμία των γονέων μας. Όταν αποδεχθούμε ότι δεν ήταν και δεν έπρεπε να είναι παντοδύναμοι και τέλειοι για να είναι καλοί γονείς. Οτι απλώς ηταν άνθρωποι και οχι θεοί. Έκαναν αυτό που μπορούσαν και άντεχαν.
Συγχρόνως όμως χρειάζεται και μια αποδοχή και συγχώρεση προς τον εαυτό μας, αναγνωρίζοντας οτι δεν έχουμε την ευθύνη της ζωης των άλλων, οτι δεν είμαστε υπεύθυνοι για τις αδυναμίες, τα λαθη και τα πάθη των άλλων. Η λύτρωση έρχεται όταν αγκαλιάζοντας την αδυναμία σου νιώσεις επιτέλους δυνατός. Γιατί αυτή είναι η χριστιανική θεραπευτική, μια αδυναμία που γίνεται δύναμη, ένας σταυρός που μεταμορφώνεται σε ανάσταση, μια άρνηση που γίνεται ζωή και φως.

19 Οκτ 2017

Δεν είναι καιρός για πρόβες θανάτου...


Κάνεις χρόνια προσευχή και προσμένεις να σε βοηθήσει ο Θεός. Να σου δώσει ένα τόσο δα σημαδάκι της παρουσίας του. Και κάποια μέρα ανοίγει η πόρτα της ζωής σου, και ένας άνθρωπος έρχεται σκορπώντας φως και αγάπη στα κατάβαθα της ψυχής σου. Εκεί που κανείς ποτέ δεν κοίταξε κι όλοι φοβήθηκαν να πάνε. Κι όμως, αυτός αγάπησε τα πάντα πάνω σου, ακόμη και το πιο σκοτεινό σημείο της ύπαρξης σου το φίλησε. Κι όταν σε ανέσυρε και πάτησες στα πόδια σου, τον κλότσησες τόσο δυνατά, που μάτωσες την αθωότητα του. Μια στιγμή δεν πέρασε από το μυαλό σου, ότι αυτός ο άνθρωπος μπορεί να ήταν η απάντηση του Θεού στις προσευχές σου; Γιατί η αγάπη του Θεού, φανερώνεται μέσα από τις αγκαλιές των ανθρώπων. Κι όταν πετάς αυτούς που σε αγάπησαν, πετάς τον ίδιο τον Θεό. Και κάνει τόσο κρύο εκεί έξω, τόση παγωνιά, που σαν βρεις μια ζεστή αγκαλιά να σκεπάσει τους καημούς σου, κράτα την σφικτά, δεν είναι καιρός για πρόβες θανάτου…

17 Οκτ 2017

Τοξικές αγάπες...


Με ρωτάς εάν σε αγαπάει. Το θέμα δεν είναι εάν σε αγαπάει έλα εάν εσύ αντέχεις τον τρόπο που σε αγαπάει. Γιατί αυτός ή εκείνη μπορεί να λέει οτι σε αγαπάει και να σε πνίγει σαν τρεμάμενο χέρι γύρω από τον λαιμό της ελευθερίας σου, κόβοντας σου ολες τις ανάσες ζωής. Μπορεί να λεει οτι σε αγαπάει άλλα εσυ να χάνεσαι, να αλλοιώνεσαι, να καταστρέφεσαι και να παραμορφώνεσαι, άγνωστη και άγνωστος να καταντάς ακόμη και στο ίδιο σου τον εαυτό. Ξέρεις πόσες ψυχές χάθηκαν σε αγάπες φτηνές και τοξικές, σε αγάπες χειριστικές; Χιλιάδες στις ερημιές της ζωής. Κι ολο αυτό γι ένα βαθύ λόγο. Όταν δεν αγαπάς και εκτιμάς τον εαυτό σου. Οταν εχεις την χειρότερη εικόνα και άποψη γι αυτό που είσαι, κάνεις τα πάντα για να το επιβεβαιώσεις. Οπότε με ενα ασυνείδητο τρόπο, επιλέγεις πάντα τον φονιά και δήμιο της καρδιάς σου, ώστε να τρέξει το σενάριο οτι είσαι μια αποτυχημένη ή ενας άχρηστος της ζωής.
Ο φαύλος κύκλος θα σπάσει και οι κατα εξακολούθηση ασελγοί θα φύγουν απο κοντά σου, όταν εσυ πάψεις να μισείς τον εαυτό σου. Γιατί δίχως να το ξέρεις, όλους αυτούς ή εκείνες που έπαιξαν μαζι σου εσύ τους προσκάλεσες και τους επέτρεψες ψυχικά να σε τεμαχίσουν. Και ενώ αυτοί φώναζαν "σ' εξαπατώ" εσύ ήθελες να ακούς "σ αγαπώ", έτσι, για να θρηνείς κάθε φορά κι ένα κομμάτι απο έναν εαυτό που ποτέ δεν αποδέχθηκες....

11 Οκτ 2017

Το χασμουργητό της "τελειότητας"...




Μας μεγάλωσαν με το άγχος του λάθους. Λες και δεν θα το συναντούσαμε ποτέ στην ζωή μας. Αναγκαστήκαμε να υποκρινόμαστε τους τέλειους. Με τον καιρό μπερδέψαμε το πραγματικό με το φανταστικό.Τότε είναι που αρχίσαμε να αμαρτάνουμε "ευσεβώς" και να κοροιδεύουμε «τίμια».
Η υποκρισία γίνεται σαν δεύτερη φύση σου. Γιατί; Μα για να αντέξεις οτι δεν είσαι τέλειος. Ο πρώτος που εξαπατάς δεν είναι οι άλλοι, μα ο εαυτός σου. Αυτόν κοροιδεύεις, αφού ζεις την ζωή ενός άλλου που στην ουσίαδεν είσαι εσύ.
Έρχεται όμως η ώρα και αυτό ισχύει για όλους μας, που οι μπογιές της μάσκας θα λιώσουν και ή θα σε λυτρώσουν ή θα σε λερώσουν.
Γιατί την ζωή την χαίρονται εκείνοι που αποδέχονται την πραγματικότητα και δεν κυνηγάνε το τέλειο. Εκείνοι που όταν όλοι τους λένε στρίψε αριστερά πάνε δεξιά στο δρόμο της ζωής, γνωρίζοντας οτι το «λάθος» πολλές φορές είναι η πιο σωστή επιλογή. Το να αρνείσαι το «ασφαλές», το «βέβαιο» και «σίγουρο» κάνει συναρπαστικό το ταξίδι της ζωής. Διαφορετικά θα είσαι τόσο «καλά» που στο τέλος θα σε καταπιεί το χασμουρητό σου...

10 Οκτ 2017

Παρουσιάζεται το βιβλίο "Ενας Θεός που έπαιζε Κρυφτό..."

Οι Εκδόσεις Αρμός σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του π. Χαράλαμπου Παπαδόπουλου

«ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ ΠΟΥ ΕΠΑΙΖΕ ΚΡΥΦΤΟ»
την Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 2017 και ώρα 7.00 μ.μ.
στην Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου)


Για το βιβλίο θα μιλήσουν:
- Βίκυ Φλέσσα, Δημοσιογράφος
- Όλγα Νικολαϊδου, Δημοσιογράφος
- και ο συγγραφέας του βιβλίου π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος

6 Οκτ 2017

Ένας Θεός που έπαιζε Κρυφτό.......

**Με την χάρι του Θεού σήμερα κυκλοφόρησε απο τις εκδόσεις Αρμός, το νέο μου βιβλίο με τίτλο " Ένας Θεός που έπαιζε κρυφτό..."(η σιωπή του Θεού στις δοκιμασίες των ανθρώπων...) 


28 Σεπ 2017

Γιατί όχι σε σένα ρε φίλε;



Καθιερωμένος πλέον βραδινός περίπατος. Χωριό. Ήσυχοι δρόμοι. Έρημοι, αλλά με μια βαθιά ανθρωπιά, μια και περπατήθηκαν με σεβασμό από τις αγωνίες των ανθρώπων. Στην επιστροφή ανηφόρα. Νιώθω το αριστερό μου πόδι και πάλι να μην υπακούει. Βλάβη στην σπονδυλική στήλη. Κουτσαίνοντας και αργοπορώντας, προσπαθώ να φτάσω σπίτι. Ένας φόβος, μια αγωνία, ένα γιατί πάει να ξεπηδήσει στην ψυχή. Μα δεν το αφήνω να πολυκαιρίσει. Το σταματώ και κάπως μαλώντας το διορθώνω. «Και γιατί όχι σε σένα; Σε ένα κόσμο οδύνης, πόνου και δακρύων, τι ανήλικα ζητάς; Να μην πονάς; Γιατί ρε φίλε ποιος είσαι εσύ;»
Την ίδια στιγμή που εσύ απαιτείς να αποφύγεις την οδύνη και γογγύζεις για τα βάσανα σου, δεκάδες χιλιάδες παιδιά πεθαίνουν σε ανόητους πολέμους, θάβονται κάτω από την γη σε σεισμούς, τεμαχίζονται σε τροχαία, και υποφέρουν απο φρικτές αρρώστιες. Άνθρωποι δεν προλαβαίνουν καν να χορτάσει η ματιά τους ομορφιά, και εμείς ζητάμε τι; Να μην πονέσουμε; Δεν ξέρω εάν υπάρχει μεγαλύτερος εγωισμός.
Και μην ακούσω τώρα υψηλές αναλύσεις, οτι μέσα μας υπάρχει η δίψα του τέλειου, του απόλυτου, της χαράς και απόλυτης ευτυχίας. Δεν διαφωνώ. Αλλά τώρα ζούμε εδώ. Και εδώ στην γη και κόσμο τούτο, οι άνθρωποι γελούν και δακρύζουν, χαίρονται και λυπούνται, πονάνε και μαθαίνουν, φοβούνται και προσεύχονται και έτσι ελπίζουν. Και σε εάν τέτοιο κόσμο δεν μπορώ να πω «γιατί σε μένα...» Γιατί αντιστοίχως θα μπορούσε να σε ρωτήσει ένα παιδί από την ογκολογική με αυτά τα αγιασμένα μάτια, « και γιατί όχι σε σένα ρε φίλε;»

25 Σεπ 2017

Μιλώντας με τα παιδιά μας, για Όλα...


Μιλώντας με τα παιδια μας, για Όλα... 
Εκδόσεις "Αρχονταρίκι"

• Ακούμε τους νέους;
• Κι αν τους ακούμε, μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε;
• Μήπως απαντούμε με παλιές «συνταγές» στις προκλήσεις της εποχής μας;
• Μήπως τα σύγχρονα προβλήματα μάς είναι άγνωστα και πιο περίπλοκα;
Ένας Συλλογικός Τόμος γραμμένος από 23 ειδικούς για να μας βοηθήσει να καταλάβουμε σε τί κόσμο μεγαλώνουν τα παιδιά μας και πώς μπορούμε να συνοδοιπορήσουμε μαζί τους, ανάμεσα στις νέες συμπληγάδες που είναι υποχρεωμένα να περάσουν.
ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΟΥ:
• Φιλία • Έρωτας • Βία • Πολιτική • Εφηβεία • Πίστη • Ενσυναίσθηση • Ελληνική γλώσσα • Γάμος • Εκπαίδευση • Πολιτισμός • Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση • Κατάθλιψη • Ελεύθερος χρόνος • Παιχνίδι • Ίντερνετ • Ναρκωτικά • Καταστροφή του πλανήτη • Ψυχογενής ανορεξία • Αναπηρία • Θάνατος κ.ά
ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΟΥ:
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΡΑΒΑΝΗ, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
π. ΣΠΥΡΙΔΩΝΑΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΣ, Εφημέριος Ι.Ν. Ευαγγελιστού Λουκά Θηβών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΝΩΤΗΣ, Φιλόλογος-Συγγραφέας
ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Μητροπολίτης Δημητριάδος
π. ΒΑΡΝΑΒΑΣ ΓΙΑΓΚΟΥ, Υπεύθυνος Νεότητας Ι.Μ. Θεσσαλονίκης
π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ, Παιδοψυχίατρος-Επ. Καθηγητής
π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΑΛΛΙΓΕΡΗΣ, Εκπαιδευτικός
ΦΑΙΔΩΝ ΚΑΛΟΤΕΡΑΚΗΣ, Ειδικός Βοηθός Διευθυντή ΚΕΘΕΑ
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΗΣ, Εκπαιδευτικός-Συγγραφέας
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ, Παιδοψυχίατρος-Καθηγητής Πανεπιστημίου
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΛΛΙΑΣ, Ψυχίατρος-Καθηγητής Πανεπιστημίου
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΚΗΣ, Παιδοψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής
ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΥΡΚΙΤΣΟΣ, Περιβαλλοντολόγος
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ, Εκπαιδευτικός-Ψυχολόγος
ΗΛΙΑΣ ΛΙΑΜΗΣ, Δρ Θεολογίας-Συγγραφέας
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΑΣΤΡΟΜΙΧΑΛΑΚΗ, Δρ. Παιδαγωγικής Ψυχολογίας
π. ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ ΜΑΥΡΟΛΕΩΝ, Εκπαιδευτικός
ΜΑΡΙΑ ΜΕΞΙΑ, Διευθύντρια Λαογραφικού Μουσείου Κορίνθου
π. ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΜΟΥΡΤΖΑΝΟΣ, Εκπαιδευτικός
π. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ (ΛΙΒΥΟΣ)
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΜΠΑΖΙΩΤΗΣ, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής
ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΝΤΑΣ, Νομικός

20 Σεπ 2017

Αυτοί που έκαναν την κόλαση παράδεισο...


Απο μικρά παιδιά, πάντες πιστεύουν και αναδεικνύουν τα πλεονεκτήματα μας. Με το καιρό μαθαίνουμε κι εμείς να ποντάρουμε την ζωή μας, πάνω σε αυτά. Σε τέτοιο βαθμό που πλέον να ταυτιζόμαστε μαζί τους. Να θεωρούμε οτι εμείς, είμαστε τα πλεονεκτήματα μας, οι νίκες, επιτυχίες και κατορθώματα μας. Τι γίνεται όμως όταν έρθει μια μέρα που χάνομαι κάποια από αυτά ή και όλα; Όταν η ζωή φέρει μια δοκιμασία που τα πάντα μοιάζουν να αχρηστεύονται; Τότε η κατάθλιψη μοιάζει ως η μόνη οδός. Το κλείσιμο σε ένα «ρακένδυτο» και «εξευτελισμένο», «αδύναμο» εαυτό(όπως εμείς πιστεύουμε) που πλέον δε μπορεί να στεφθεί νικητής και δυνατός ή όπως ο κόσμος της «επιτυχίας» ονομάζει, ικανός.
Κι όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Η μόνο έτσι. Γιατί αυτό που πολλές φορές ονομάζουμε ήττα είναι η πιο μεγάλη νίκη της ζωής μας. Αυτό που ονομάζουμε αποτυχία ίσως να φανεί ως η μόνη πραγματική μας επιτυχία. Εκείνο που ονοματίσαμε αμαρτία και λιώσαμε στις ενοχές αργότερα φανερώνεται ως η αιτία της αρετής μας, και εκείνο που έμοιαζε ως το τέλος ήταν μονάχα μια νέα αρχή.
Πρέπει να επιτρέψουμε στο εαυτό μας, να δει με άλλα μάτια, την ζωή μας, την ύπαρξη, τον κόσμο. Να δούμε οτι εκείνα που θεωρούμε ως «μειονεκτήματα» στην ζωή μας, ίσως να είναι οι πιο μεγάλές ευλογίες.
Ένα ατύχημα, μια αρρώστια, ένας χωρισμός, μια αποτυχία σε ένα στόχο, μια ήττα, πολλές φορές είναι η αρχή για κάτι σπουδαίο, γνήσιο, σημαντικό, και πολύ δυνατό. Εκατομμύρια άνθρωποι βρήκαν τον πραγματικό εαυτό τους, όταν αγκάλιασαν τα μειονεκτήματα της φύσης τους ή τις αδυναμίες του χαρακτήρα τους, τις «ατυχίες» της ζωής, όταν αποδέχθηκαν την πραγματικότητα τους και δεν την έκρυψαν κάτω από το χαλί. Όταν ρεαλιστικά είδαν και είπαν, «εντάξει δεν τα έχω όλα, έχω λίγα και ίσως πολύ λίγα, αλλά δεν θέλω να κλαίω γι αυτό μια ζωή. Θέλω να δω τι μπορώ να κάνω με αυτά που εχώ, με αυτά που αντέχω, με αυτά που μπορώ....»
Και τότε τι έγινε; Το μπορώ μεγάλωσε, το θέλω θέριεψε, και οι αντοχές αυξήθηκαν. Μια πίστη αγκάλιασε ολη την ύπαρξη τους και ως αφύπνιση ο Θεός τους ψιθύρισε το αυτί, «Κοίτα, άρχισε να πιστεύεις όχι μόνο στα προτερήματα σου αλλά και στα «μειονεκτήματα» σου. Όταν θα μάθεις να διαχειρίζεται τις πληγές σου τότε θα θεραπευθούν. Όταν μάθεις να διαχειρίζεσαι τις αδυναμίες σου, θα γίνουν δύναμη. Εάν δεν μάθεις να διαχειρίζεται την κόλαση ποτέ δεν θα περάσεις στο παράδεισο......"

17 Σεπ 2017

Πίστη, εμπιστεύομαι την στιγμή που αμφιβάλλω...


Ο Σταυρός είναι υπόθεση μοναχική. Σαφέστατα και η παρουσία ανθρώπων που σε αγαπάνε είναι σημαντική. Όμως παρά ταύτα παραμένει μοναχική υπόθεση. Εσύ πρέπει να αναμετρηθείς με τον εαυτό σου. Εσύ με την ψυχή σου. Εσύ με την ασθένεια. Εσύ τέλος με την πίστη και απιστία, την ελπίδα και την απόγνωση. Και ίσως εκεί να είναι και η μεγαλύτερη μάχη. Το πως θα αντιμετωπίσεις αυτή την απόγνωση που θέλει να τεμαχίσει τις δυνάμεις σου.
Λένε ορισμένοι, «μα έχεις πίστη». Ξέρετε η πίστη δεν είναι ένα ιδεολόγημα.
Αναφέρω στο νέο μου προς έκδοση βιβλίο, «Τι είναι πίστη; Πίστη είναι 24 ώρες αμφιβολία και ένα λεπτό ελπίδα...»
Διαβάζοντας κάποιος αυτή την φράση ίσως θεωρήσει ότι πρόκειται για υπερβολή, όμως δεν είναι. Εάν είμαστε τίμιοι με τον εαυτό μας, θα ομολογήσουμε ότι αυτή είναι η πίστη του σημερινού ανθρώπου. Μια πίστη ρακένδυτη, εύθραυστη και χαμένη σε τεράστια «γιατί».
"Πίστη είναι μια υπαρξιακή νησίδα στο πέλαγος της αγωνίας. Η ευαγγελική αναφορά, «Πιστεύω, Κύριε! Βοήθει μοι τῇ ἀπιστίᾳ!» αισθάνομαι ότι είναι η κατεξοχήν προσευχή του σύγχρονου ανθρώπου.
Εάν νομίζουμε ότι το να πιστεύεις στον Θεό σημαίνει να έχεις μιαν αταλάντευτη απόλυτη κι ακυμάτιστη πεποίθηση, είμαστε γελασμένοι. Η πίστη δεν είναι ιδεολογία, ούτε ζητά υποταγή σε αρχές και συστήματα σκέψης. Άλλωστε αυτή η ιδεολογικοποίηση της ζωής «μυρίζει ανθρώπινο αίμα».
Πίστη στον Θεό σημαίνει εμπιστοσύνη, άφημα. Πίστη σημαίνει περιπέτεια σχέσης με ατελείωτα σκαμπανεβάσματα. Πίστη σημαίνει να κραυγάζω την αδυναμία μου. Να καταθέτω την διάθεσή μου και συγχρόνως την έλλειψή μου. Να αντέχω την σιωπή του Θεού δίχως να ραγίζουν οι ελπίδες μου, να παγώνει το κορμί μου στα πατώματα της θλίψης κοιτώνας με πόθο το ξημέρωμα.....
Το γεγονός ότι εμπιστεύομαι κάποιον δεν αναιρεί την αμφιβολία ή την δυσπιστία, ακόμη και τον προβληματισμό απέναντι σε επιλο- γές και αποφάσεις του αγαπημένου προσώπου. Μπορώ να διαφωνώ και συγχρόνως να αγαπώ, να φοβάμαι και να εμπιστεύομαι, να χάνομαι και ν’ ανασταίνομαι. Αυτό είναι ζωή. Αυτό σημαίνει σχέση. Μα κι αυτό σημαίνει πί- στη. Όπως έλεγε ο Βλάσιος Πασκάλ: «Μια πίστη που δεν αμφιβάλλει είναι πεθαμένη πίστη». Πίστη στον Θεό σημαίνει να εμπιστεύομαι την στιγμή που αμφιβάλλω... »

13 Σεπ 2017

Χάνομαι στην απουσία σου....








**απο το νέο μου βιβλίο που θα κυκλοφορήσει σύντομα απο τις εκδόσεις "Αρμός"

Αυτή, Κύριε, αυτή η σιωπή Σου πόσο με τυράννησε! Πόσες φορές με εκνεύρισες, Κύριε, που έμεινες σιωπηλός όταν εγώ χανόμουν σε δρόμους που δεν ήξερα πού οδηγούν, σε μονοπάτια που για πρώτη φορά ρακένδυτος περπάτησα. Τότε χρειάστηκε να αμαρτήσω πολλές φορές για να νιώσω ότι «υπάρχω», να αισθανθώ ότι «ζω». Όχι, δεν αμαρτάνουν όλοι για την ηδονή, για να κάνουν το κέφι τους και να χαρούν με ψεύτικα αποκαΐδια μιας φωτιάς που ποτέ δεν άναψε μέσα τους.
Υπάρχουν κι εκείνες οι ταλαίπωρες και αναγκεμένες ψυχές, που κάθε μέρα παλεύουν να κρατηθούν στην ζωή ένα βήμα μόλις πριν τον θάνατο και την ολική έκλειψη του βλέμματός τους.
Υπάρχουν κι αυτοί που η ζωή τούς δυσκολεύει αφάνταστα και τα μεταξωτά σωθικά τους σκίζονται εύκολα στα σκληρά βλέμματα του κόσμου. Όλοι εκείνοι που οι μέρες και οι νύχτες τους δεν είναι ξέγνοιαστες, κι ας πρέπει να γελούν για να καλύψουν τα ανείπωτα δά- κρυά τους. Μια στιγμή μονάχα εάν αφήσουν να φανεί το δράμα της ψυχής τους, θα χαθεί μονομιάς όλο το μπλε της γης.
Τέτοιες στιγμές, Χριστέ, Σε φώναξα με ότι φωνή μού είχε απομείνει. Μα η σιωπή Σου με ράγισε, κι ας ήξερα στα βάθη της ψυχής μου ότι είσαι εκεί. Δεν έφτανε όμως αυτό για να σωπάσει ο καημός μου.
Ξέρεις καλά Εσύ, Χριστέ μου, δεν ήταν άπιστοι, προδότες και εχθροί όσοι δεν άντεξαν σε αυτή την σιωπή και χάθηκαν στους λογισμούς τους. Ήταν τα πιο αδύναμα δικά Σου παιδιά, που κύρτωσαν οι αντοχές τους στην απουσία Σου. Αυτό φοβάμαι κι εγώ, εκείνες τις ώρες που φρικτά μού λείπεις, μην χαθώ και ξενιτευτώ από την πίστη.
Μα ύστερα πάλι, στον κήπο της Γεθσημανή, σε σκέφτομαι εκείνο το φρικτό το βράδυ που επίμονα ζητούσες την συντροφιά των μαθητών. Τα δάκρυα και τους ιδρώτες συλλογιέμαι, τον φόβο και την αγωνία Σου, κι αυτό το μαρτύριο που ζήτησες από τον Θεό να Σε απαλλάξει. Κι όμως, στο τέλος έκανες αυτό που ήθελε Εκείνος.
Αυτή είναι η ελπίδα μου, ότι ενώ πιστεύω δεν με εμποδίζεις να αμφιβάλλω, να ρωτώ, να ψάχνω να σε βρω κομματιασμένος. Είναι του έρωτα καμώματα κι αυτά, να φεύγω σαν δεν μου μιλάς. Να χάνομαι στην απουσία Σου, κι όταν αργείς τα βράδια να μην κοιμάμαι... Κι είναι κάτι νύχτες, Κύριε, που αργούν πολύ να ξημερώσουν...

9 Σεπ 2017

Θρυμματισμένη «αγιότητα» της ασθένειας...

Αυτές τις μέρες τρέχοντας για θέματα της υγείας μου, σε γιατρούς και νοσοκομεία, από εξετάσεις σε εξετάσεις, σενάρια και ερμηνείες αποτελεσμάτων, σκέφτηκα για ακόμη μια φορά, πως μπορεί να αισθάνεται ένας άνθρωπος που μετα από κάποιο ιατρικό έλεγχο, ο γιατρός του ανακοινώνει, «δυστυχώς τα νέα δεν είναι καλά. Έχετε καρκίνο....» ή ακόμη πιο τραγικά, «σας μένουν 3 ή 6 μήνες ζωής».Πως αντέχει μια ανθρώπινη ψυχή σε τέτοια ακούσματα;
Έλεγε ο άγιος Παίσιος, «Πάντως ἄλλο εἶναι νὰ μαθαίνεις ὅτι ἀρρώστησε κάποιος καὶ ἄλλο εἶναι νὰ ἀρρωσταίνεις ὁ ἴδιος. Τότε καταλαβαίνεις τὸν ἄρρωστο. Ἄκουγα «χημειοθεραπεῖες» καὶ νόμιζα ὅτι εἶναι «χυμοθεραπεῖες», δηλαδὴ ὅτι κάνουν στοὺς καρκινοπαθεῖς θεραπεία μὲ χυμούς, μὲ φυσικὲς τροφές! Ποῦ νὰ ξέρω; Τώρα ὅμως κατάλαβα τί ταλαιπωρία εἶναι».
Προσωπικά, δεν πιστεύω οτι μπορεί κάποιος να αντέξει σε μια τέτοια ανακοίνωση και κατόπιν να αντιμετωπίσει, (όπως και το θάνατο του παιδιού του) αυτή την ασθένεια, δίχως την Χάρι του Θεού, ασχέτως εάν κάποιος πιστεύει ή δεν πιστεύει στον Θεό. Εάν  πάει ή δεν πάει στην εκκλησία. Αυτή η Χάρις είναι δωρεά ενίσχυση και παραμυθία της απρουπόθετης αγάπης του Θεού. Και κάτσε εσύ, να υπολογίζεις τις ενέργειες και την αγάπη του Θεού με μαθητικές λογικές και αναλύσεις. Ε, δεν θα καταλάβεις ποτέ τον Θεό. Αποδέξου το, σε ξεπερνάει η παραδοξότητα των δρόμων Του.
Θα συμφωνήσω απόλυτα με αυτό που έλεγε ο άγιος Παίσιος, οτι ο «καρκίνος θα γεμίσει των παράδεισο με μάρτυρες». Γιατί για μάρτυρες πρόκειται. Όχι μόνο για τον πόνο που επωμίζονται και τα μαρτύρια στα οποία υποβάλλονται ψυχικά και σωματικά, μα διότι με τον αγώνα τους προασπίζονται την αξία και ιερότητα της ζωής. Και όποιος παλεύει για την ζωή, συνειδητά ή όχι, δίνει μαρτυρία Θεού.
 Γι αυτό πολύ σωστά αναφέρει ο Σ. Ζουμπουλάκης, «δεν δέχομαι κανένα κήρυγμα περί αναστάσεως πάρα μονάχα απο  καρκινοπαθή δ΄ βαθμού».
Η ασθένεια, έλεγε η Σιμόν Βέιλ, έρχεται να μας φανερώνει οτι είμαστε ένα «τίποτα». Σαφέστατα δεν εννοεί ένα ψυχολογικό τίποτα. Αλλά ένα οντολογικό. Δηλαδή η ασθένεια μας θυμίζει την κτιστότητα και φθαρτότητα μας. Οτι έχουμε υπαρκτικά όρια.
Αισθάνομαι, οτι εκεί διαδραματίζεται όλη η σχέση μας με την ασθένεια, τον εαυτό μας και τον Θεό. Εάν η αρρώστια με διδάξει οτι είμαι ένα «τίποτα» που αξίζει πολλά. Οτι αυτό το θνητό πλάσμα, που φοβάται, ταράζεται, αμαρτάνει, πεθαίνει, το αγαπάει πολύ ο Θεός. Δεν είναι εύκολο, και μάλιστα την στιγμή που είσαι στην κόλαση και καίγεσαι από την αρρώστια και τον ψυχικό εγκλωβισμό. Ωστόσο αυτή είναι η μόνη παρηγοριά σε έναν απαρηγόρητο πόνο. Οτι ο Θεός είναι πάσχων μαζί μου και με αγαπάει πολύ. Αγωνίζομαι να προασπιστώ την ζωή που μου χαρίστηκε, απέναντι στο θάνατο που την απειλεί.
Σαφέστατα δεν αντιδρούν όλοι οι άνθρωποι σε ίδιες καταστάσεις με τον ίδιο τρόπο,    πόσο δε μάλλον όταν εκείνες είναι οριακές. Ακόμη όμως κι αυτή η ιδιορρυθμία, ο θυμός ή πολλές φορές φαινομενική σκληρότητα ή απιστία με την οποίοι πολλοί αμύνονται απέναντι στην απειλή της ασθένειας, για μένα είναι «ιερές» καταστάσεις. Διότι είναι οι τρόποι που σταυρωμένοι άνθρωποι φωνάζουν με ένα ιδιόρρυθμο τρόπο, ένα βαθύ υπαρξιακό «διψώ», πάνω από τον σταυρό τους. Αυτό, μόνο να το σέβομαι μπορώ και θέλω.
Αυτοί οι άνθρωποι, βαδίζουν στο μονοπάτι μιας ιδιότυπης «αγιότητας».Όχι την «αγιότητα» της δύναμης και ισχύς, αλλά εκείνη της αδυναμίας, της ευαισθησίας, των δακρύων, του φόβου που ξέρει να ελπίζει, του λίγου που γίνεται πολύ, της πίστης που χάνεται και βρίσκεται ως εμπιστοσύνη, του παραπόνου που μεταμορφώνεται στο «ας γίνει το θέλημα σου....». Μιας θρυμματισμένης «αγιότητας», που αγκαλιάζει όλα τα συναισθήματα και τα μεταμορφώνει. Εκεί το δάκρυ δεν είναι ντροπή ή ολιγοπιστία, το «γιατί» αμαρτία και απειλή κολάσεως. Μια «αγιότητα» που κατανοεί την αδυναμία, το κτιστό, το φθαρτό, που το αγκαλιάζει, το μεταμορφώνει και το σώζει.
Στην εποχή που ζούμε, ο «άγιος» δεν θα είναι ο νικητής, ο τροπαιούχος, ο δυνατός και κραταιός, αλλά εκείνες οι θρυμματισμένες ψυχές, οι σταυρωμένοι άνθρωποι, που ήσυχα, καρτερικά και αθόρυβα, κουβαλάνε τον σταυρό της ζωής τους. Ο άγιος στέκεται γυμνός σε ενα κόσμο που ντύνει και μασκαρεύει τις ανασφάλειες του με εξουσία και δύναμη. Ο άγιος πορεύεται μονάχα με την πίστη του, σε ενα κόσμο που θέλει ολα να τα εξηγήσει. Αυτό δεν γίνεται. Η πιο μεγάλη προσευχή, ειναι το "δεν ξέρω, δεν καταλαβαίνω, σου παραδίδομαι Κύριε..."
Λέει ο Ζουμπουλάκης, για την πολύπαθη αδελφή του Γιούλα: «Η αδερφή μου τα άξιζε όλα και δεν είχε τίποτα, ούτε υγεία, ούτε σταδιοδρομία ούτε κοινωνική αναγνώριση ούτε χρήματα ούτε τίποτε. Και όμως ήταν γεμάτη καλοσύνη για όλους. Αόργητη και αμνησίκακη. Ένα σχολείο καλοσύνης και αγάπης... Αν υπάρχει παράδεισος, είμαι απολύτως βέβαιος οτι η αδερφή μου βρίσκεται εκεί. Επιτέλους χωρίς γιατρούς και φάρμακα, μέσα στην χαρά της θέας του δεσποτικού προσώπου και τη ζεστασιά της κοινότητας των αληθινών αγίων...»

7 Σεπ 2017

Μείζων όλων των τιτάνων της "θεολογίας"....


Όποιος έχει αγόγγυστα σκατοσκουπίσει άρρωστο είναι μείζων όλων των τιτάνων της θεολογίας. Γνώρισα στη ζωή μου σπουδαίους ανθρώπους, συγγραφείς, φιλοσόφους, επιστήμονες, ορισμένοι – οι λιγότεροι – μου έγιναν συμπαθείς, περνάω καλά στη συντροφιά τους. Ξέρω να αξιολογώ τα έργα τους και να τα τιμώ όταν αξίζουν, η ηθική όμως εκτίμησή μου πηγαίνει μόνο, αποκλειστικά και μόνο, σε όσους στάθηκαν δίπλα σε βαριά και ανίατα άρρωστους και τους φρόντισαν δίχως κανένα γογγυσμό, με αγάπη και αφοσίωση. (Σταύρος Ζουμπουλάκης, Η Αδελφή μου, σελ. 61)

6 Σεπ 2017

Μια βαθιά έκπληξη σε αδιέξοδο ειναι ο Θεός....


Πόσες νύχτες ευχήθηκες να γοργοξημερώσει; Πόσες βραδιές κοιτούσες επίμονα τους δείχτες του ρολογιού πότε θα τερματίσουν της νύχτας την πολιορκία. Δεκάδες φορές σηκώθηκες από το κρεβάτι κοιτώντας το παράθυρο μήπως ξεπρόβαλε το Φως; Και χαμηλώνοντας το βλέμμα γυρνούσες πίσω μονολογώντας, «αργείς».... 
Τι θα αλλάξει θα μου πεις. Ο πόνος δεν είναι υπόθεση μονάχα της νύχτας. Και την μέρα υποφέρουμε. Ναι, μα είναι αλλιώς. Αισθάνεσαι οτι ένα νέο ξημέρωμα, μια νέα μέρα θα φέρει φως, μια νέα υπόσχεση ελπίδας, μια αλλαγή, μια ευκαιρία, μια τόση δα στιγμή που θα μεταμορφώσει τα πάντα. Αυτή άλλωστε είναι η πίστη, μια βαθιά ελπίδα στο αλλιώς της ζωής, στο ίσως, στο μετά απ’ αυτό που εγώ βλέπω και καταλαβαίνω, και είναι αλήθεια τόσο μικρό αυτό που καταλαβαίνουμε και τοσο μεγάλο εκείνο που θα μας εκπλήξει. Γιατί μια έκπληξη σε βαθύ αδιέξοδο είναι ο Θεός.....

2 Σεπ 2017

Αποδέχομαι, συνθέτω και προχωρώ στην ζωή μου....


Υπάρχει άνθρωπος που δεν θα ευχόταν στην ζωή του, να μην πονέσει ποτέ; Σαφέστατα και όχι. Ακόμη και εκείνοι που γνωρίζουν ότι ο πόνος υπήρξε ο μεγάλος δάσκαλος της ζωής τους, δεν θα επιθυμούσαν να ξαναζήσουν τις στιγμές εκείνης της αβάσταχτης μοναξιάς πάνω στο Σταυρό. Γιατί κακά τα ψέματα, στο Σταυρό είσαι μόνος, ενίοτε “κρύβεται” ακόμη και ο Θεός από το ψυχικό σου τοπίο. “Ηλι Ηλι λαμά σαβαχθανί…..”Ο πόνος όμως είναι μια πραγματικότητα της εδώ ζωής είτε μας αρέσει είτε όχι, είτε τον αποδεχόμαστε είτε προσπαθούμε να τον αρνηθούμε.
Θα παίξουμε πολλούς ρόλους και θα χρησιμοποιήσουμε αρκετές κρυψώνες αναζητώντας το τόπο εκείνο που δεν θα πονάμε. Όμως δεν υπάρχει.
Ένα από τα βασικά σημεία της πνευματικής μας ωρίμανσης είναι να εντάξουμε αρμονικά στην ιστορία της ψυχής μας, τον Σταυρό, να μην αρνούμαστε τις δυσκολίες και τις δοκιμασίες και να μην προσπαθούμε να κρυφτούμε. Να αποδεχθούμε ότι η ζωή αυτή έχει και οδύνη. Οχι μόνο ομως οδύνη, απλά και απο αυτήν. Και να απεξαρτήσουμε την ζωή μας από την ψευδαίσθηση και το εμμονικό κυνήγι της απόλυτης στο κόσμο αυτόν "ευτυχίας". Γιατί απλά δεν υπάρχει.
Τι υπάρχει τοτε; Υπάρχει μια ροη γεγονότων της Θείας πρόνοιας, που άλλοτε χειμωνιάζουν και άλλοτε μυρίζουν καλοκαίρι. Υπάρχουν φωτεινές και σκοτεινές περίοδοι της ψυχή μας, επιτυχίες και αποτυχίες, νίκες και ήττες, καλές και κακές στιγμές, και όλες αυτες μας συνθέτουν.
Αυτό που είμαστε και θα γίνουμε, είναι μια ποικιλία πραγμάτων. Είναι μια πολύμορφη σύνθεση εσωτερικών και εξωτερικών καταστάσεων, που μας διαμορφώνουν και μας οδηγούν στον Θεό.
Θα έρθει μια μέρα, μια στιγμή, που θα καταλάβουμε και θα δούμε εσωτερικά πλέον, ότι πολλά που στην ζωή μας ονομάσαμε λάθη ήταν σωστά και πολλά που τα χαρακτηρίσαμε ως κακά ήταν ευλογημένα. Έκπληκτοι θα αντιληφθούμε οτι αρκετές “αμαρτίες” μας οδήγησαν στην αρετή και πολλές υποτιθέμενες “αρετές” στην αμαρτία. Η πιο μεγάλη έκπληξη όμως θα ειναι η αποκάλυψη οτι ο Θεός "έπαιζε" μαζί μας κρυφτό, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να φωνάξει δυνατά, “Φτου ξ ελευθερία…..”

29 Αυγ 2017

Παρ΄ το αλλιώς...


Δεν πρέπει η χαρά και η επιτυχία να μας γίνεται εμμονή και άγχος. Έτσι δεν θα έρθει ποτέ. Γιατί ακόμη κι αν έρθει δεν θα σου ανήκει μια και εσύ θα ανήκεις στο άγχος σου. Για να χαρείς κάτι πρέπει αν είσαι «παρόν» σε αυτό που κάνεις. Μόνο εκεί. Επίσης όταν την χαρά την μεταθέτεις διαρκώς για το αύριο μπαίνεις σε μια διαδικασία προσμονής, την κυνηγάς, την ψάχνεις, και με αυτό τον τρόπο οτι ζεις εκείνη την στιγμή στην ζωή σου, το αντικρίζεις ως άσχημο, λειψό, άγευστο. Όλα σου φαίνονται λίγα γιατί περιμένεις τα πολλά, όλα άσχημα γιατί θες μόνο τα όμορφα, όλα λειψά γιατί αναζητείς τα τέλεια. Οπότε αυτό που είσαι και ζεις και έχεις στο σήμερα, δεν σε γεμίζει. Το πετάς ενώ το κρατάς για κάτι άλλο που θα ήθελες και ίσως κάποτε να έχεις. Μα υπάρχει κάτι πιο αβέβαιο από το αύριο; Ο Χριστός μας λέει, μην ασχολείστε με το αύριο ζήστε το σήμερα, αφήστε το αύριο στο Θεό, εσείς εδώ στο παρόν, στο τώρα.
Θα μου πεις "μα εάν είναι κόλαση αυτό που ζω, να μην έχω ελπίδα για κάτι καλύτερο;". Να έχεις. Όμως αυτό δεν πρέπει να ακυρώνει το τώρα της ζωής σου. Περιμένοντας το αύριο χάνεις τι μπορείς να κάνεις σήμερα.
Ναι δεν είμαι καλά, αλλά δεν παραιτούμαι από το τώρα της ζωής μου, σκέφτομαι και πράττω, αυτό που μπορώ και αντέχω στο σήμερα μου. Αποδέχομαι τις δυσκολίες και αδυναμίες μου, δεν λέω «αχ και να ήταν όλα αλλιώς...», αλλά αντιθέτως σκέφτομαι, «σήμερα όπως είμαι, με οτι έχω και μπορώ θα ζήσω». Θα δω μέσα μου, γύρω μου, οτι δεν είναι όλα μαύρα, έχει και πολύ φως.
«Δε μπορώ...»σου λέει ο λογισμός. «Μπορείς θα λες εσύ...» Μα κι ακόμη εάν αισθάνεσαι οτι δεν μπορείς να πεις αυτό που λέει ο Ρίτσος «εμείς θα λέμε Ουρανός κι ας μην είναι....», αποδέξου το. Συμφιλιώσου με αυτο το "δε μπορώ" . Έλεγε ο Αγιος Παίσιος, "κανε τον κανόνα προσευχής σου. Δε μπορείς; Κάνε τον μισό. Δε μπορείς κάνε τον σταυρό σου και ξάπλωσε. Δεν μπορεις ουτε αυτο μην κανεις τίποτα, αλλα μην εχεις άγχος...."
Μην θες να μην είναι έτσι τα πράγματα, γιατί αυτό ως έλεγε ο Άγιος Πορφυριος, φέρνει αντίδραση και γίνονται χειρότερα τα πράγματα. Απλά πράξε κάτι που μπορεί να σε κάνει καλύτερα. Δε μπορείς; ειρήνευσε με αυτό που δεν μπορείς. Και θα δεις τότε, το αύριο να αλλάζει. Μόνο έτσι μεταμορφώνεται με την χάρι του Θεού το αύριο της ζωής. Ούτε με σχέδια ούτε με προγράμματα, αλλά κτίζοντας το σήμερα του εαυτού μας. Ένας εαυτός που είναι με το σήμερα συμφιλιωμένος, με την πραγματικότητα του, μπορεί να υποδεχθεί και να ζήσει οτι ο Θεός φέρει στο αύριο του. Όλο αυτό δεν θα γίνει εύκολα γιατί έχουμε εθιστεί να ζούμε στο χθες των ενοχών και στο αύριο του άγχους, ωστόσο αξίζει να στρίψουμε το τιμόνι της ύπαρξης, από την άλλη πλευρά έχει υπέροχη θέα....
-->

23 Αυγ 2017

Οφείλω μια συγνώμη......


Οφείλω μια συγνώμη στο Θεό για όσα μου χάρισε και δεν τα χάρηκα. Για εκείνα που μου έδωσε και δεν τα πήρα. Μα κι γι αυτά που μου ζήτησε και δεν του έδωσα. Πάνω από όλα θέλω να κλάψω στην αγκαλιά Του, για όλες εκείνες τις μέρες που δεν έζησα και απλά επιβίωσα.
Να πω συγνώμη για όσα σε αγαπώ δεν είπα, σε αγκαλιές που δεν έδωσα, σε πόρτες που έκλεισα, σε τηλέφωνα που δεν σήκωσα, σε μάτια που δεν αντίκρισα, σε φιλιά που δεν σαρκώθηκαν και σε προσευχές που δεν ειπώθηκαν…
Τέλος να πω, ότι εάν βρήκες έναν άνθρωπο να σε νιώσει, να σε καταλάβει, να σε αγαπήσει, κράτα τον, κι ας είναι στην άλλη άκρη της γης. Φτάνει που τον βρήκες…. Δεν θα σου τύχει πολλές φορές στην ζωή. Και να θυμάσαι, οτι στα δώρα λες ευχαριστώ κι ας μην τα ξετυλίξεις ποτέ.....

**και κάτι απο τα παλιά μου, που πάντα ζει μέσα μου ως προσευχή...

19 Αυγ 2017

Φτάνει πια...


Όταν σε κρίνουν αυστηρά και η στενοχώρια κυκλώνει ως πνιγμός την καρδιά σου, να θυμάσαι ένα πράγμα, οτι όλοι αυτοί που τώρα μαζεύτηκαν να σε κρίνουν ήταν απόντες τις ώρες της πιο φρικτής σου κόλασης και δοκιμασίας. Συνήθως οι επικριτές μας είναι εκείνοι που έπαιξαν τον πιο άσχημο ρόλο στην ζωή μας. Αυτοί που ανελέητα μας δικάζουν ήταν αυτοί που κρατούσαν το μαχαίρι πάνω απο την πληγή μας και το βύθιζαν αδιάφορα, χαμογελώντας στο τραύμα μας. 
Που ήταν όλοι αυτοί όταν εσύ πέθαινες; Απόντες και αδιάφοροι. Κλεισμένοι στις δουλειές τους, στα σπίτια τους, και τις ασχολίες τους. Ποιος γύρισε το βλέμμα του να δει εαν σου είχαν απομείνει αναπνοές; Εάν τα στήθη σου πάλλονταν ακόμη στην ελπίδα; Εαν άντεχες άλλο να κρατηθείς απο το κενό; Κανείς; Και τώρα τι ακριβώς έρχονται να κάνουν; Να σε κρίνουν για ποιο ακριβώς πράγμα; Για το λάθος σου; Αυτό που ηταν η μόνη σου διέξοδος για να κρατηθείς; Ναι πολλές φορές ενα λάθος ειναι το μόνο σωστό που εχουμε να κάνουμε πριν τον θάνατο.
Φτάνει πια. Μην επιτρέψεις σε κανέναν να παίξει άλλο μαζί σου, ένας μονάχα μπορεί να σε κρίνει και αυτος θα το κανει με άπειρη Αγάπη και Κατανόηση, ο Θεός.
Γιατί μονάχα ο Χριστός μπορεί ολότελα να μας καταλάβει.
Μονάχα στα μάτια σου Χριστέ βρίσκω την ανάπαυση, γιατί ξέρω ότι με γνωρίζεις χωρίς να σου μιλώ, ότι με αγαπάς χωρίς να σου δίνω, δε με κρίνεις κι ας είναι η ζωή μου διαλυμένη, δεν περιμένεις τίποτε από μένα παρά μονάχα εμένα.
Με σώζεις κι ας είμαι για την κόλαση. Κοιμήθηκα σε πολλές αγκαλιές Χριστέ μου, μα μονάχα η δική σου μοσχοβολούσε…

15 Αυγ 2017

Η δύναμη της Παναγίας είναι η σιωπή της....


Ποτέ δεν με γοήτευσε η "δύναμη" της Παναγίας, η "Στρατηγός", η "Νικήτρια". Προτιμώ την ταπείνωση, την αγάπη, την υπομονή της, την απίστευτη σιωπή της, τον πόνο στα μάτια και την καρδιά της, αυτή την αγιότητα που μεταπλάθει την δοκιμασία σε φως και χαρά. 
Αυτή την αίσθηση οτι Εκείνη με νιώθει ακόμη κι όταν δεν εχω καμία λέξη να της πω, ακόμη κι όταν αισθάνομαι οτι δεν έχω καμία όρεξη να εξηγώ. Αυτή η απόλυτη μητρική αποδοχή που υπάρχει στο βλέμμα της, είναι εκείνο που πάντα με συγκλόνιζε. Γιατί δεν ξέρω για σας, μα εγω πολλές φορές δεν έχω όρεξη μα ούτε δύναμη οχι μόνο να προσευχηθώ μα ούτε και να μιλήσω. 
Στην αρχή ένιωθα άσχημα και ενοχικά. Τώρα πλέον το ζω, το βιώνω ως απόλυτα φυσιολογικό. Αποδέχομαι δίχως να κρίνω, οτι δεν γίνεται πάντα να είμαι καλά, όμορφα και δυνατά, και τότε είναι που κοιτώ την Παναγία με απόλυτη άνεση και ελευθερία γιατί μου επιτρέπει να είμαι ο ευατός μου δίχως να πρέπει να εξηγώ το πως και το γιατί της συμπεριφοράς μου. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά απο το να εισαι απλά ο εαυτός σου στο κάθε παρόν της ζωής. Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευλογία να αισθάνεσαι οτι αυτό που είσαι με τα καλά και τα κακά, τα σκοτεινά και φωτεινά ψυχικά σου σοκάκια, κάποιος το αγαπάει πολύ δίχως να το κρίνει. Για μένα αυτή είναι η Παναγία, που μπορεί να μιλάει μαζί μου, στην πιο βαθιά σιωπή μου.....

13 Αυγ 2017

Έγινε η θλίψη ο "ρόλος" της ζωής σου....


Τόσα χρόνια παρέα με την θλίψη και τον φόβο, έφτιαξες μια εικόνα εαυτού, που πλέον δεν ξέρεις να ζει χωρίς αυτές. Ναι, λες «θέλω να γίνω καλά, να απαλλαγώ....», μα δεν ξέρεις άλλο τρόπο να ζήσεις. Η θλίψη και εσύ, ο φόβος και εσύ, έχετε γίνει ένα, που δίχως τους δεν υπάρχεις. Δεν γνωρίζεις άλλη ζωή έξω από αυτά τα συναισθήματα. Δεν ξέρεις να ζείς χαλαρά, ήρεμα, γιατί μια ζωή μάχεσαι. Ούτε την χαρά ξέρεις τι να την κάνεις γι αυτό και την σκοτώνεις κάθε που θα έρθει να σε βρει.
Εάν εξαφανιστούν θα νιώσεις ένα κενό, μια απώλεια, όπως αυτή που νιώθουμε όταν χάνουμε κάτι ή κάποιον πολύ δικό μας. Το ξέρω, οτι τώρα που διαβάζεις αυτές τις γραμμές λες, «ναι έτσι είναι....» όμως αμέσως το Εγώ σου, ο νους σου, αμύνεται και απαντάει, «μα τι βλακείες λέει αυτός; ....».
Σώπασε το νου. Αυτός κάθε φορά που επιθυμείς κάτι να αλλάξεις στην ζωή σου, θα βρίσκει δεκάδες λογικοφανείς αιτίες για να μην κάνεις τίποτε. Πόσο όμορφα το έλεγε ο Άγιος Πορφύριος, «όταν θες να αλλάξεις μην το λες ούτε στον εαυτό σου, γιατί το ακούει ο κρυφός αντίθετος εαυτός και σε εμποδίζει...».
Άκουσε λοιπόν την καρδιά σου, και θα δεις, οτι έχει αλήθεια μέσα. Μάθαμε να ζούμε με την θλίψη και τον φόβο. Αναλάβαμε αυτό τον ρόλο στην ζωή και ανεβήκαμε να παίξουμε το δράμα μας στην σκηνή του κόσμου. Δεν είναι κακό να είσαι «ηθοποιός», αλλά να ξέρει να διακρίνεις, άλλο πράγμα ο ρόλος και άλλο εσύ. Εσύ δεν είσαι ο ρόλος σου, ο φόβος και η θλίψη σου, αλλά κάτι βαθύτερο. Είσαι εικόνα Θεού. Πλάσθηκες για την χαρά που υπάρχει μέσα σου, εκεί που την άφησε ο Θεός και καλείσαι εσύ να την βρεις ....

10 Αυγ 2017

Απο το Νού στην καρδιά.....


Διάβασα κάτι πολύ όμορφο σε μια συνέντευξη του Γούντι Άλεν που έλεγε και ο Γέροντας Αιμιλιανός Σιμονοπετρίτης, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο αλλά με άλλο στόχο, «το σημαντικότερο (σε οτι κάνεις) είναι να μην είσαι θλιμμένος....». Αυτό δεν σημαίνει οτι θα μπούμε σε μια διαδικασία άγχους και βίας ψυχολογικής σώνει και καλά να είμαστε χαρούμενοι. Αυτός είναι ο φασισμός της ευτυχίας. Όχι. Απλά ας έχουμε υπόψιν μας, οτι είμαστε φτιαγμένοι για την Χαρά, και μέσα μας υπάρχει πολύ χαρά γιατί είμαστε εικόνες του Θεού. Εάν κατέβουμε στην καρδιά μας, υπάρχει ηρεμία και φως. Εάν μείνουμε στο νου, ταραχή και αναστάτωση. Άρα; Όλο το θέμα είναι πως θα κατέβουμε από το νου στην καρδιά, αυτό δηλαδή που λένε οι άγιοι πατέρες. Το δικό μας λάθος, και ιδιαιτέρως της εποχής μας είναι οτι μας εκπαιδεύουν να είμαστε ο νους, οι σκέψεις και οι λογισμοί μας. Αρα ταυτιζόμαστε και ζούμε με τις σκέψεις.
Πάρε το κομποσκοίνι σου, πες την ευχή του Ιησού, κράτα αποστάσεις από τις σκέψεις και τα συναισθήματα, μην ταυτίζεσαι. Απλά να τα παρατηρείς από μακριά. Μην κρίνεις τους λογισμούς, μην βάζεις ταμπέλες στο τι νιώθεις και σκέπτεσαι. Απλά βλέπε στο ουρανό του νου σου, που πετάνε τα μαύρα πουλιά των λογισμών, μην θες να τα σκοτώσεις θα αγριέψουν και θα πέσουν να σε φάνε. Απλά βλέπετα, δίχως να τα αξιολογείς, καλά κακά, άσχημα όμορφα, αμαρτωλά, ηθικά. Λέγε την ευχή του Ιησού. Θα δεις οτι σιγά σιγά, θα αρχίσεις πίσω από το πυκνό μαύρο πέταγμα τους, να βλέπεις το γαλάζιο του ουρανού. Στην αρχή λίγο, μετα πιο πολύ, και πιο πολύ, μέχρι που ο ουρανός θα γίνει πιο γαλανός και τα πουλιά θα φύγουν για άλλες πατρίδες....

7 Αυγ 2017

Οι δοκιμασίες είναι το σπρώξιμο του Θεού...


Βασανιζόμαστε. Πέφτουμε και σηκωνόμαστε. Κάνουμε και ζούμε τα ίδια λάθη, τα ίδια πάθη, τα ίδια αδιέξοδα λιμνάζουν την ζωή μας. Φοβάστε την αλλαγή. Δυσκολευόμαστε στην μετάνοια. Έχουμε συνηθίσει την μιζέρια. Η αρρώστια έγινε το καταφύγιο μας. Το "θύμα" ο μεγάλος ρόλος της ζωής μας. Τότε τι κάνει ο Θεός; Επιτρέπει την «καταστροφή» μας για να βρούμε τον εαυτό μας. Γνωρίζει οτι μόνοι μας ποτέ δεν θα κάναμε τίποτα ώστε να αλλάξουμε εκείνα που μας αρρωσταίνουν και μας διαλύουν υπαρξιακά. Επιτρέπει μια δοκιμασία που στην πραγματικότητα είναι ευκαιρία. Απλά την ώρα του πόνου δεν διακρίνεται η ευεργεσία. Αυτό θα γίνει αργότερα. Ο δρόμος για τον παράδεισο περνάει πάντα μέσα από την κόλαση. Εκεί θα πάρουμε τις κρίσιμες αποφάσεις για την ζωή μας. Εκεί στην καταστροφή, στα συντρίμμια θα συναντήσουμε ξανά τον εαυτό μας, και λαβωμένο θα τον διασώσουμε από τον θάνατο. Ο Χριστός κατέβηκε τρεις μέρες στον άδη, στο απόλυτο σκοτάδι, γιατί ήξερε καλά οτι από εκεί θα γίνει η Ανάσταση. Πάνω στις πληγές μας κτίζεται το αύριο. Οι δοκιμασίες δεν είναι τίποτε άλλο από το σπρώξιμο του Θεού να ζήσουμε όλα εκείνα που ξεχάσαμε οτι είχαν αξία για μας....

1 Αυγ 2017

Νηστεία: έρωτας ή ανία ;


Ίσως να το έχετε παρατηρήσει ή ακόμη και ζήσει οι ίδιοι, οτι τις μέρες που νηστεύουμε υπάρχει μια νευρικότητα και οξυθυμία. Πολλοί το αποδίδουν στο διάβολο. Νομίζω όμως πως αυτή είναι μια εύκολη και συμφέρουσα ερμηνεία που μας αφήνει έξω από την δική μας ευθύνη. 
Στην ζωή οτι κάνεις, πρέπει να έχει νόημα για σένα. Ο άνθρωπος διψάει για νόημα. Εάν λοιπόν η νηστεία είναι για μας, μονάχα ενα θρησκευτικό καθήκον, ενα «ιερό» πρέπει, μια διατροφική αλλαγή, τότε σαφέστατά δεν μπορεί να μας δώσει χαρά. Και οτι κάνουμε δίχως χαρά είναι καταδικασμένο να πεθαίνει, να μαραζώνει στην βαρεμάρα και την θλίψη.
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πως είναι δυνατόν τόσος κόσμος να κάνει εξαντλητικές δίαιτες για να φτιάξει ένα όμορφο καλλίγραμμο κορμί, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες και στην νηστεία να αντιδρούν τόσο πολύ ή να την κοιτούν αδιάφορα; Γιατί άραγε; Μα γιατί δεν τους λέει τίποτα. Γιατί δεν υπάρχει γι αυτούς κίνητρο.
Όταν κάτι το παρουσιάζεις μονάχα ως "καθήκον" ακόμη και ιερό, το νεκρώνεις απο ζωή. Δεν πάλλεται, δεν εχει γεύση. Ο νόμος, ο τύπος, το πρέπει, είναι άνοστο, τόσο μικρό για να γεμίσει μια ανθρώπινη καρδιά.
Λείπει αυτός ο έρωτας προς τον Χριστό που τα κάνει όλα αλλιώς. Ο έρωτας που σε κάνει για χάρη του αγαπημένου σου, να μην τρως, να μην κοιμάσαι να κάνεις θυσίες και τρέλες και όλα αυτά με πολύ χαρά. Ας μην κρυβόμαστε, η Χριστιανική ζωή η είναι καψούρα ή βαριέσαι και πλήττεις θανάσιμα....

27 Ιουλ 2017

Το "καλό" παιδί....

Ήσουν πάντα το «καλό παιδί», εκεί παρόν για όλους, όταν σε χρειάστηκαν όταν σε ζήτησαν, δίχως ώρες και αριθμούς. Όταν έπεσαν τους σήκωσες, όταν αμάρτησαν τους σκέπασες, όταν σε αγνόησαν τους δικαιολόγησες, όταν σε αρνήθηκαν τους συγχώρησες. Ήσουν πάντα παρόν για όλους, ξεχνώντας όμως κάποιον, τον ίδιο σου τον εαυτό. Γι αυτό και εκείνος σε εκδικήθηκε τρώγοντας τις ίδιες σου τις σάρκες. Γιατί λησμόνησες κάτι πολύ σημαντικό, οτι τον ίδιο σεβασμό και την ιδία αγάπη που δείχνεις στους άλλους έχει ανάγκη και ο εαυτός σου. Μα εσύ δεν τον αγάπησες ποτέ κι ας στο ζητούσε εκείνος με χίλιους τρόπους......

24 Ιουλ 2017

Ο Θεός σε γλυκαίνει δεν σε αγριεύει...


Νίκησες ένα πάθος και νιώθεις δυνατός, ισχυρός, βέβαιος, άτρωτος και υπέροχος; Κατακρίνεις και υποτιμάς τους αδυνάτους; Άστο δεν σε βοήθησε ο Θεός. Δεν ξέρω ποιός πάντως όχι Εκείνος. Όταν ο Θεός μας βοηθάει να βγούμε από ένα πάθος, η έξοδος από αυτό μας βρίσκει ταπεινούς, γλυκούς, ήρεμους, ήσυχους, αγαπητικούς προς τους άλλους, δίχως κατάκριση και έπαρση, μαλακωμένους και κυρίως ευσπλαχνικούς με όλους. Δεν τα νιώθεις όλα αυτά; τότε καλύτερα σε συνέφερε το πάθος παρά η «αρετή» σου.


21 Ιουλ 2017

Οτι κάνεις να το "θέλεις"...


Επιτέλους βρήκα κι 'ναν άνθρωπο να συμφωνεί μαζί μου. Πάντα με ρωτούσαν "μα γιατί δεν πας διακοπές ή που θα πας; " Όχι δεν ένιωσα ποτέ την ανάγκη σώνει και καλά επειδή είναι καλοκαίρι να πάω διακοπές. Το θεωρώ ωραίο αλλά όχι επιβεβλημένο . Και γενικά δεν μπορώ αυτό το άγχος του πρέπει, του σωστού, του μαζικού, την ομαδική χαρά "αυτό είναι το σωστό". Για σένα ίσως, για σας ναι, για μένα όχι. Λέει λοιπόν η Κατερίνα Τζάβαλου πάνω στο ίδιο θέμα, "Σε πειράζει που εφέτος δεν θα κάνεις διακοπές λόγω θεάτρου; «Καθόλου! Ποτέ δεν με ένοιαζε πού θα πάω διακοπές, όλο αυτό το μαζικό άγχος, ότι πρέπει οπωσδήποτε να πας κάπου και να περάσεις καλά το καλοκαίρι, δεν με εκφράζει. Κι αυτό ψυχαναγκαστικό είναι και εμείς οι Έλληνες το έχουμε σε τεράστιο βαθμό. Έχω μείνει πάρα πολλά καλοκαίρια στην Αθήνα κι έχω περάσει τέλεια..."
Συμφωνώ απόλυτα μαζί της. Καθε τι που εχει μέσα την φράση "πρέπει" εμένα με αποδυναμώνει μονο στο άκουσμα του. Δεν θέλω να "πρέπει να ειμαι χαρούμενος", να "πρέπει" να περνάω καλά, να πρέπει να παω κάπου.
Ζητώ αυτη την ελευθερία της τεμπελιάς, την αναρχία της βαρεμάρας, του να εχω την δυνατότητα να μην κάνω τιποτα ή να τα κάνω όλα, αλλα ωστόσο να αποφασίζω εγώ. Θέλω να επιτρέπω στο ευατό μου να ζει αυτο που αισθάνεται. Εαν θελει να γελάσει να το πράξει εαν θελει να κλάψει επίσης. Εν νιώθει οτι θέλει διακοπές να τις κάνει εαν όμως θελει να μεινει στην Αθήνα ή Θεσσαλονίκη ή οπου αλλού μένει ο καθένας και να περάσει εκεί καλα με φιλους και αδέσποτα ας το κανει.
Πρέπει να αντισταθούμε σε αυτη την βία της "ευτυχίας". Για να είμαι καλά χρειάζεται να επιτρέπω στο ευατό μου ενίοτε να μην είναι καλά, για να γελάσω με την καρδια μου, πρέπει να σεβαστώ οτι κάποιες στιγμές εχω την ανάγκη να κλάψω και για να κερδίσω οτιδήποτε στην ζωή αυτή, βασική προϋπόθεση είναι οτι θα πρέπει να μάθω να χάνω. Ισως τις περισσότερες φορες. Μα έτσι θα είμαι ένας φυσιολογικός άνθρωπος, μακριά απο την εμμονη και το άγχος του "πρέπει" και του "σωστου", εκείνου που κάνουν ή λένε οι πολλοί. Ο πιο μεγάλος αγώνας στου κόσμου την συνάφεια ειναι να μην χάσεις το κέντρο σου, δηλαδή την μοναδική δικιά σου αλήθεια. Το "θέλω" και "μπορώ" να ειναι δικο σου και οχι δανεισμένο απο καρδιές ξένες...

19 Ιουλ 2017

Ενα παιδί μέσα μας.....


Έλεγε ο άγιος Πορφύριος, ότι τα συναισθήματα που δεν εκφράζονται γίνονται ασθένειες. Κι αυτό είναι μια αλήθεια. Γιατί τα παγωμένα, αβίωτα και απωθημένα συναισθήματα της παιδικής μας ηλικίας, στην ενήλικη φάση της ζωής γίνονται ψυχοσωματικές ασθένειες. Πίσω από την κατάθλιψη, τον φόβο, πανικό, άγχος, αυτοάνοσα και άλλα, βρίσκεται το παιδί που δεν μπόρεσε να εκφράσει το πόνο του για την απώλεια ή την απόρριψη, για τον θυμό και την οργή του, για το φόβο και την ντροπή που αισθάνθηκε.
Λύση; Να δώσουμε σε αυτό το τραυματισμένο παιδι την δυνατότητα, να μιλήσει, να εκφραστεί, δίχως να φοβάται την εκ νέου απόρριψη. Δίχως κρίση και επίκριση ή τιμωρία να βιώσει την αποδοχή. Γιατί πέρα από αυτούς που εμείς καθημερινά λέμε ότι μας πίεσαν και καταπίεσαν, μας κατέστρεψαν και πλήγωσαν, υπάρχει κάποιος που ακόμη και σήμερα συνεχίζει το ίδιο ακριβώς έργο και αυτός δεν είναι άλλος από εμάς τους ίδιους. Ο πιο βάναυσος τιμωρός είναι ο ίδιος μας ο εαυτός.
Πρέπει με αγάπη να του εξηγήσουμε οτι οι λόγοι που το έκαναν να ειναι θυμωμένο και τρομαγμένο πλέον δε υπάρχουν, και θα πρέπει να κοιτάξει εκ νέου τις πληγές του στο φως του σημερα, στο φως του Χριστού. Να συγχωρέσει και να συγχωρεθεί με το παρελθόν του, στο σήμερα και το αύριο του. Εάν δεν καταφέρουμε να ελευθερώσουμε αυτό το τραυματισμένο και πληγωμένο παιδί, δεν θα σταματάει να κάνει ζαβολιές για να κερδίζει το ενδιαφέρον και την προσοχή μας. Και οι ζαβολιές αυτού του παιδιού, που ζει εκεί στα σκοτεινά υπόγεια της ψυχής, είναι οι αρρώστιες.


17 Ιουλ 2017

Γιορτή αγίου, γιορτή ζωής...


Κάθε που γιορτάζει ένας άγιος νιώθω οτι γιορτάζει η ζωή. Κάθε που γιορτάζει ένας άγιος πανηγυρίζει αυτή η όμορφη φωτεινή πλευρά του εαυτού μας. Για μένα η μνήμη ενός αγίου ή αγίας είναι ημέρα ελπίδας για ενα σημαντικό λόγο, οτι ενώ είμαστε αδύναμοι, ταλαίπωροι και χαμένοι, υπάρχει ένας τρόπος να σταθούμε πάνω από τα τραύματα μας. Να φανούμε πιο μεγάλοι από τις πληγές μας. Κι αυτός είναι ο τρόπος της αγάπης του Θεού. Μια και η αγιότητα δεν είναι τελειότητα ή κατόρθωμα, μα Χάρις, δωρεά, η χαρά και ο έρωτας του Θεού σε στήθη πληγωμένα. Η αγία Μαρίνα που τόσο πολύ από παιδί αγαπώ δίχως να ξέρω το γιατί και δεν με νοιάζει κι ολας να καταλάβω, μου θυμίζει οτι τα λάθη δεν είναι εμπόδιο στο δρόμο για τον Θεό. 'Αλλωστε πάνω στα τραύματα χτίζονται οι πιο λαμπρές και όμορφες ψυχές...

15 Ιουλ 2017

Το μυαλό στενεύει την ψυχή..


Δεν είμαστε οι πράξεις μας. Ούτε οι σκέψεις μας. Είμαστε κάτι πολύ βαθύτερο και πολύ πιο πέρα από αυτό που φαίνεται με την πρώτη ματιά. Είμαστε εικόνες Θεού. Κάτι πολύ βαθύτερο απο αυτο που καταλαβαίνουμε. Στην ζωή μας ταλαιπωρούμαστε γιατί κάνουμε το λάθος να ταυτιζόμαστε με τις σκέψεις και τον νου. Δεν είμαστε όμως αυτό. Κάτω από τα τρικυμισμένα κύματα των σκέψεων υπάρχει ένας ήρεμος και γαλήνιος βυθός. Ας κάνουμε μια πνευματική κατάδυση να τον συναντήσουμε. Εκεί δεν υπάρχει ποτέ ταραχή. Όλη η φασαρία γίνεται στην επιφάνεια, στο κύμα, στις σκέψεις του νου, ποτέ στο βάθος και στο βυθό. «Καμιά ψυχή δεν είναι στενή. Το μυαλό στενεύει πάντα την ψυχή....»

10 Ιουλ 2017

Ενα ταξίδι που δεν θελήσαμε.....



Έχουμε άραγε σκεφτεί ποτέ ότι αυτά που «θέλουμε» δεν τα πόθησε ποτέ η καρδιά μας; Σκεφτήκαμε ότι το όνειρο που κυνηγάμε ποτέ δεν το είδαμε στον ύπνο μας; Πόσα από αυτά που καθημερινά αποτελούν τους στόχους και τις επιδιώξεις μας, είναι δικοί μας καημοί και κέφια; Κουρδισμένοι καλά, προγραμματισμένοι από μικροί να κυνηγάμε κάτι που δεν μας ανήκει ναυαγούμε σ΄ενα ταξίδι που δεν θελήσαμε. Έπειτα από χρόνια πάνω από την σωρό των δολοφονημένων στιγμών μας με σκυμμένο κεφάλι αναλογιζόμαστε, πόσα χάσαμε για να κερδίσουμε κάτι που δεν ξέραμε τι να κάνουμε, γιατί δεν ήταν δικό μας....